मुलांचा बीएमआय कॅल्क्युलेटर (5–19 वर्षे): वय आणि लिंगानुसार बीएमआय पर्सेंटाइल
प्रौढांच्या बीएमआय मर्यादा मुलाला लागू होत नाहीत — वाढत्या मुलाचा निरोगी बीएमआय महिन्यागणिक बदलतो आणि मुलगा-मुलगी यात वेगळा असतो. लिंग, वय, वजन आणि उंची भरा आणि 5–19 वयासाठी WHO पर्सेंटाइल व श्रेणी पाहा.
बीएमआय म्हणजे काय
बीएमआय म्हणजे एकच आकडा: किलोमधले वजन भागिले मीटरमधल्या उंचीचा वर्ग. मुलाचे वजन त्याच्या उंचीच्या प्रमाणात आहे का, एवढाच प्रश्न तो विचारतो.
प्रौढांसाठी तो 25 आणि 30 या ठरलेल्या रेषांवर वाचला जातो. मुलासाठी त्या रेषा निरर्थक आहेत. निरोगी बीएमआय पाचव्या वर्षी नैसर्गिकरीत्या कमी असतो, बालपणात आणखी खाली येतो, मग शाळेच्या वर्षांत वर चढतो — आणि मुलगा-मुलगी यात वेगळा चालतो. म्हणून मुलाचा बीएमआय त्याच्या नेमक्या वयाच्या आणि लिंगाच्या WHO 5–19 संदर्भावर ठेवून पर्सेंटाइलमध्ये सांगितला जातो: 60व्या पर्सेंटाइलवरच्या मुलाचा बीएमआय त्याच वय-लिंगाच्या 100 पैकी 60 मुलांपेक्षा जास्त आहे.
लिंग निवडा, मग वय वर्षांत (5–19), वजन किलोत आणि उंची सेंटीमीटरमध्ये भरा.
प्रौढांच्या ठराविक बीएमआय मर्यादा (25, 30) मुलांना लागू होत नाहीत — वय आणि लिंगानुसार निरोगी बीएमआय बदलतो. हे मार्गदर्शक आहे, निदान नाही; एका मापापेक्षा डॉक्टरांचा वाढीचा तक्ता महत्त्वाचा.
निरोगी बँड, आणि तुमचे मूल कुठे आहे
निरोगी बँड मुद्दाम रुंद आहे: साधारण 3र्या ते 85व्या पर्सेंटाइलपर्यंत. 20व्यावर स्थिर असलेले मूल कमी वजनाचे नाही, आणि 75व्यावरचे जास्त वजनाचे नाही. 85च्या वर जास्त वजन, 97च्या वर स्थूलता, आणि 3र्याच्या खाली कमी वजन.
तेच वजन आणि उंची सातव्या आणि बाराव्या वर्षी वेगळा निकाल देतात — म्हणूनच खालच्या तक्त्यात मर्यादा वयानुसार सरकतात. तुमच्या मुलाची ओळ आणि लिंग पाहा.
एका मापापेक्षा कल महत्त्वाचा. स्वतःच्याच रेषेवर स्थिर चालणारे मूल सहसा ठीक असते, आकडा कोणताही असो; महिन्यांत अनेक रेषा वर किंवा खाली ओलांडणे — तोच डॉक्टरांना दाखवण्यासारखा कल आहे.
| वय | मुलगे: निरोगी बीएमआय | मुलगे: स्थूलता याच्यावर | मुली: निरोगी बीएमआय | मुली: स्थूलता याच्यावर |
|---|---|---|---|---|
| 5 | 13.0–16.6 | 18.3 | 12.7–16.9 | 18.9 |
| 7 | 13.1–17.0 | 19.0 | 12.7–17.3 | 19.8 |
| 9 | 13.5–17.9 | 20.5 | 13.1–18.3 | 21.5 |
| 11 | 14.1–19.2 | 22.5 | 13.9–19.9 | 23.7 |
| 13 | 14.9–20.8 | 24.8 | 14.9–21.8 | 26.2 |
| 15 | 16.0–22.7 | 27.0 | 15.9–23.5 | 28.2 |
| 17 | 16.9–24.3 | 28.6 | 16.4–24.5 | 29.3 |
| 19 | 17.6–25.4 | 29.7 | 16.5–25.0 | 29.7 |
हा आकडा काय सांगत नाही
बीएमआय ही चाळणी आहे, निदान नाही. त्यात फक्त वजन आणि उंची येतात, त्यामुळे स्नायू आणि चरबी यांतला फरक तो ओळखत नाही; दणकट, स्नायूदार किशोर चरबी कमी असूनही जास्त वजन दाखवू शकतो. वाढीचे झटकेही तो हलवतात — उंची वाढण्याआधी वजन येणे नेहमीचे आहे.
खरे साधन म्हणजे तुमचे बालरोगतज्ज्ञ काळानुसार भरत असलेला वाढीचा तक्ता. हे दोन भेटींमधले तपासणे आहे — सांगण्यासारखा कल दिसावा म्हणून, मुलावर शिक्का मारण्यासाठी नाही.
वाचन निरोगी बँडच्या बाहेर असेल तर
कॅल्क्युलेटर पाहून मुलाला वजन कमी करण्याच्या आहारावर ठेवू नका. मुले अजून वाढत आहेत, आणि अन्न मर्यादित करणे खरी हानी करू शकते; जास्त वजनाच्या मुलासाठी नेहमीचे ध्येय म्हणजे वजन स्थिर ठेवून मुलाने त्यात वाढणे. ती योजना डॉक्टरांसोबत ठरते.
एकाच मुलावर रोखलेल्या कोणत्याही आहारापेक्षा संपूर्ण कुटुंबाच्या सवयी जास्त काम करतात: पॅकबंद आणि तळलेल्याऐवजी घरचे जेवण, कोल्ड्रिंक व पॅकबंद ज्यूसऐवजी पाणी, खरा खेळ, कमी स्क्रीन, आणि पुरेशी झोप. कमी वजनाचे वाचनही तेवढ्याच लक्षाचे आहे, विशेषतः मूल रेषा ओलांडून खाली जात असेल, वारंवार आजारी पडत असेल, किंवा जेवणावरून मन उडाले असेल तर.
डॉक्टरांना कधी दाखवावे
बीएमआय जास्त वजन, स्थूलता किंवा कमी वजन बँडमध्ये असेल, अलीकडच्या महिन्यांत पर्सेंटाइल रेषा ओलांडल्या असतील, किंवा वजनातल्या बदलासोबत इतर लक्षणे असतील — नेहमीपेक्षा जास्त थकवा किंवा तहान, वारंवार आजार, खूप लवकर किंवा खूप उशिरा आलेली वयात येण्याची चिन्हे — तर डॉक्टरांना दाखवा. पाच वर्षांखालील मुलाला हा संदर्भ लागूच होत नाही; तिथे वाढ कॅल्क्युलेटरमधले उंचीनुसार वजन वापरा. आणि श्रेणी ही माहिती म्हणून घ्या, मुलासमोर पुन्हा म्हणायचा शिक्का म्हणून नाही.
नेहमीचे प्रश्न
प्रश्न: प्रौढांसारखे 25 आणि 30 का वापरू नयेत? मुलाचा निरोगी बीएमआय वय आणि लिंगानुसार बदलतो, म्हणून मुलांना ठरलेल्या रेषांऐवजी संदर्भावर पर्सेंटाइलमध्ये वाचले जाते.
प्रश्न: मुलासाठी निरोगी पर्सेंटाइल कोणता? साधारण 3र्या ते 85वा. 85च्या वर जास्त वजन, 97च्या वर स्थूलता, 3र्याच्या खाली कमी वजन.
प्रश्न: माझे मूल 20व्या पर्सेंटाइलवर आहे, ते कमी वजन आहे का? नाही. 20वा निरोगी बँडमध्ये आरामात बसतो, आणि स्वतःच्या रेषेवर स्थिर असलेले मूल सहसा ठीक असते.
माझा किशोर तंदुरुस्त दिसतो पण जास्त वजन दाखवतो? बीएमआय स्नायू आणि चरबीतला फरक ओळखत नाही. तो काय खातो, किती हालचाल करतो, त्याची ठेवण कशी आहे
आणि डॉक्टरांचे मत — यांसोबत हा आकडा पाहा.
प्रश्न: मुलाला आहारावर ठेवावे का? कॅल्क्युलेटर पाहून नाही. नेहमीचे ध्येय म्हणजे कुटुंबाच्या सवयींतून वजन स्थिर ठेवणे आणि मुलाने उंचीत वाढणे; योजना डॉक्टरांकडूनच यावी.
पुनरावलोकन
- Bhushan Ram — अभियांत्रिकी प्रमुख, theAsianparent इंडियामराठी भाषेची तपासणी; दोन मुलांचे वडील
- Nikhil Dange — theAsianparentमराठी भाषा आणि सांस्कृतिक तपासणी
प्रकाशक: theAsianparent संपादकीय टीम






