पालकांसाठी लेख आणि साधने
तुम्ही आत्ता कोणत्या टप्प्यावर आहात?
आत्ता उपयोगी साधने आणि मार्गदर्शकांसाठी एक टप्पा निवडा.
प्रसूतीची लक्षणेरात्री दोन वाजता फोनवर वेळ नोंदवत बसणे — नवव्या महिन्यातली ही नेहमीची रात्र. खरी कळ आणि खोटी कळ यांतला फरक ओळखता आला की ती रात्र सोपी होते.गर्भधारणेची सुरुवातीची लक्षणेपाळीची तारीख दोन दिवस उलटली की कॅलेंडरकडे परत परत बघणे सुरू होते. शरीर त्याआधीच कोणते संकेत देते, घरगुती टेस्ट नेमकी कोणत्या दिवशी करावी, फिकट रेषेचा अर्थ काय आणि त्याच दिवशी दवाखाना गाठावा अशी लक्षणे कोणती — सगळे एका जागी.
बाळाची काळजीमुलांना लघवीचा संसर्गताप आहे, सर्दी नाही, खोकला नाही, जुलाब नाहीत — आणि तरी बाळ गळून गेले आहे. लहान मुलांमध्ये लघवीचा संसर्ग असाच दिसतो, आणि म्हणूनच तो चुकतो.1
बाळाची वाढबाळ कधी बोलायला लागतेपहिला शब्द कधी येईल याची वाट प्रत्येक घर पाहते. पण बोलण्याची सुरुवात पहिल्या शब्दाने होत नाही — ती त्याच्या कितीतरी आधी सुरू झालेली असते.2
बाळाची नावेI ने सुरू होणारी मराठी मुलांची नावेI ने सुरू होणारी 32 मराठी मुलांची नावे — देवनागरी नाव, इंग्रजी स्पेलिंग आणि अर्थ, एकाच यादीत.3
बाळंतपण आणि नंतरप्रसूतीची लक्षणेरात्री दोन वाजता फोनवर वेळ नोंदवत बसणे — नवव्या महिन्यातली ही नेहमीची रात्र. खरी कळ आणि खोटी कळ यांतला फरक ओळखता आला की ती रात्र सोपी होते.4
शिक्षणमुलाचे अभ्यासात लक्ष लागत नाही? 20 मिनिटांचे blocks, संध्याकाळचं वेळापत्रक आणि marks च्या दडपणावर प्रामाणिक उत्तरंसंध्याकाळी सातची अभ्यासाची लढाई — तासभर बसून चार ओळी — हे चित्र बदलता येतं. मुलांची एकाग्रता खरोखर किती मिनिटं टिकते, 20 मिनिटांच्या blocks मध्ये अभ्यास कसा बसवायचा, संध्याकाळचं नमुना वेळापत्रक आणि tuition-marks च्या शर्यतीबद्दल स्पष्ट बोलणं.5
कौटुंबिक जीवनबाळाच्या शरीराला पण मर्यादा असतात'हे जरा जास्तच होतंय का?' असे वाटले तर तुम्ही एकट्या नाही. मर्यादा ठरवण्यासाठी कोणावर संशय घेण्याची गरज नसते.6पालकत्वाचे लेख
बाळाची काळजी
बाळाला ताप आल्यास काय करावेथर्मामीटरचा नेमका आकडा, कोमट पाण्याने पुसण्याची योग्य पद्धत, वजनानुसार पॅरासिटामॉल आणि 'आत्ताच्या आत्ता दवाखाना' सांगणारी धोक्याची लक्षणे — रात्री तीन वाजता उपयोगी पडेल अशी व्यवहारी मार्गदर्शिका.- बाळाला शौचास होत नाहीपाचव्या दिवशी बाळाला शौचास झालेच नाही आणि घरात कोणालाच झोप नाही. पण किती दिवस म्हणजे अडचण, हे शौचाच्या वारंवारतेवर ठरत नाही — त्याच्या कठीणपणावर ठरते.
बाळाला सर्दी-खोकलारात्री दोन वाजता नाक चोंदलेले बाळ रडते आणि घर जागे होते. औषधाच्या दुकानात मिळणारे सिरप हा उत्तर नाही — आणि तेच सर्वात आधी सांगायला हवे.- मुलांना लघवीचा संसर्गताप आहे, सर्दी नाही, खोकला नाही, जुलाब नाहीत — आणि तरी बाळ गळून गेले आहे. लहान मुलांमध्ये लघवीचा संसर्ग असाच दिसतो, आणि म्हणूनच तो चुकतो.
बाळाची वाढ
बाळाचा आठवा आठवडादोन महिने पूर्ण — आणि सर्वात चांगली बातमी ही की संध्याकाळचे वादळ आता उतारावर. हसू रोजचे झाले, रात्रीची खेप लांबते आहे, आणि घराचा श्वास हळूहळू स्थिरावतो आहे.- बाळाचा चौथा आठवडापहिला महिना पूर्ण — सर्वात लांब वाटणाऱ्या चार आठवड्यांचा बोगदा पार. बाळ आता 'पाहते', ऐकून थबकते, आणि गळ्यात पहिले आवाज आजमावते आहे.
बाळाचा तिसरा आठवडाअचानक तासा-तासाला भूक? घाबरू नका — हा पहिला ग्रोथ स्पर्ट, दोन-तीन दिवसांचे वादळ. आणि याच आठवड्यात आयुष्यातला पहिला व्यायाम सुरू होतो: पोटावरची काही मिनिटे.- बाळाचा दहावा आठवडाया आठवड्यात पुन्हा केंद्राची रांग — दुसरी लस-भेट. आणि घरी परतल्यावर कदाचित तो आवाजही, ज्यापुढे जगातला प्रत्येक आवाज फिका: पहिले खळखळून हसणे.
बाळाची नावे
D ने सुरू होणारी मराठी मुलांची नावेD ने सुरू होणारी 159 मराठी मुलांची नावे — देवनागरी नाव, इंग्रजी स्पेलिंग आणि अर्थ, एकाच यादीत.- D ने सुरू होणारी मराठी मुलींची नावेD ने सुरू होणारी 152 मराठी मुलींची नावे — देवनागरी नाव, इंग्रजी स्पेलिंग आणि अर्थ, एकाच यादीत.
E ने सुरू होणारी मराठी मुलांची नावेE ने सुरू होणारी 66 मराठी मुलांची नावे — देवनागरी नाव, इंग्रजी स्पेलिंग आणि अर्थ, एकाच यादीत.- E ने सुरू होणारी मराठी मुलींची नावेE ने सुरू होणारी 69 मराठी मुलींची नावे — देवनागरी नाव, इंग्रजी स्पेलिंग आणि अर्थ, एकाच यादीत.
F ने सुरू होणारी मराठी मुलांची नावेF ने सुरू होणारी 35 मराठी मुलांची नावे — देवनागरी नाव, इंग्रजी स्पेलिंग आणि अर्थ, एकाच यादीत.- F ने सुरू होणारी मराठी मुलींची नावेF ने सुरू होणारी 21 मराठी मुलींची नावे — देवनागरी नाव, इंग्रजी स्पेलिंग आणि अर्थ, एकाच यादीत.
G ने सुरू होणारी मराठी मुलांची नावेG ने सुरू होणारी 34 मराठी मुलांची नावे — देवनागरी नाव, इंग्रजी स्पेलिंग आणि अर्थ, एकाच यादीत.- G ने सुरू होणारी मराठी मुलींची नावेG ने सुरू होणारी 52 मराठी मुलींची नावे — देवनागरी नाव, इंग्रजी स्पेलिंग आणि अर्थ, एकाच यादीत.
H ने सुरू होणारी मराठी मुलांची नावेH ने सुरू होणारी 60 मराठी मुलांची नावे — देवनागरी नाव, इंग्रजी स्पेलिंग आणि अर्थ, एकाच यादीत.- H ने सुरू होणारी मराठी मुलींची नावेH ने सुरू होणारी 54 मराठी मुलींची नावे — देवनागरी नाव, इंग्रजी स्पेलिंग आणि अर्थ, एकाच यादीत.
I ने सुरू होणारी मराठी मुलांची नावेI ने सुरू होणारी 32 मराठी मुलांची नावे — देवनागरी नाव, इंग्रजी स्पेलिंग आणि अर्थ, एकाच यादीत.- I ने सुरू होणारी मराठी मुलींची नावेI ने सुरू होणारी 46 मराठी मुलींची नावे — देवनागरी नाव, इंग्रजी स्पेलिंग आणि अर्थ, एकाच यादीत.
J ने सुरू होणारी मराठी मुलांची नावेJ ने सुरू होणारी 51 मराठी मुलांची नावे — देवनागरी नाव, इंग्रजी स्पेलिंग आणि अर्थ, एकाच यादीत.- J ने सुरू होणारी मराठी मुलींची नावेJ ने सुरू होणारी 52 मराठी मुलींची नावे — देवनागरी नाव, इंग्रजी स्पेलिंग आणि अर्थ, एकाच यादीत.
K ने सुरू होणारी मराठी मुलांची नावेK ने सुरू होणारी 66 मराठी मुलांची नावे — देवनागरी नाव, इंग्रजी स्पेलिंग आणि अर्थ, एकाच यादीत.- K ने सुरू होणारी मराठी मुलींची नावेK ने सुरू होणारी 80 मराठी मुलींची नावे — देवनागरी नाव, इंग्रजी स्पेलिंग आणि अर्थ, एकाच यादीत.
L ने सुरू होणारी मराठी मुलांची नावेL ने सुरू होणारी 36 मराठी मुलांची नावे — देवनागरी नाव, इंग्रजी स्पेलिंग आणि अर्थ, एकाच यादीत.- L ने सुरू होणारी मराठी मुलींची नावेL ने सुरू होणारी 41 मराठी मुलींची नावे — देवनागरी नाव, इंग्रजी स्पेलिंग आणि अर्थ, एकाच यादीत.
M ने सुरू होणारी मराठी मुलांची नावेM ने सुरू होणारी 68 मराठी मुलांची नावे — देवनागरी नाव, इंग्रजी स्पेलिंग आणि अर्थ, एकाच यादीत.- M ने सुरू होणारी मराठी मुलींची नावेM ने सुरू होणारी 69 मराठी मुलींची नावे — देवनागरी नाव, इंग्रजी स्पेलिंग आणि अर्थ, एकाच यादीत.
N ने सुरू होणारी मराठी मुलांची नावेN ने सुरू होणारी 65 मराठी मुलांची नावे — देवनागरी नाव, इंग्रजी स्पेलिंग आणि अर्थ, एकाच यादीत.- N ने सुरू होणारी मराठी मुलींची नावेN ने सुरू होणारी 55 मराठी मुलींची नावे — देवनागरी नाव, इंग्रजी स्पेलिंग आणि अर्थ, एकाच यादीत.
बाळंतपण आणि नंतर
प्रसूतीची लक्षणेरात्री दोन वाजता फोनवर वेळ नोंदवत बसणे — नवव्या महिन्यातली ही नेहमीची रात्र. खरी कळ आणि खोटी कळ यांतला फरक ओळखता आला की ती रात्र सोपी होते.- प्रसूतीचे टप्पेप्रसूती ही एक घटना नाही, तीन टप्प्यांची प्रक्रिया आहे. प्रत्येक टप्प्यात काय होते हे माहीत असले की भीती कमी होते — कारण मग प्रत्येक वेदनेला अर्थ मिळतो.
सिझेरियननंतरची तब्येतदुसऱ्या दिवशी सकाळी पहिल्यांदा उठून उभे राहताना वाटते की हे शक्यच नाही. ते शक्य असते, आणि तेच सर्वात महत्त्वाचे पहिले पाऊल असते.
शिक्षण
द्विभाषिक मूल कसे वाढवावेAdmission interview मध्ये इंग्रजी प्रश्नावर गप्प बसणारं मूल आणि आजीशी मराठीत न बोलू शकणारं मूल — दोन्ही टाळता येतात. 'घरभाषा' पद्धत, आठवड्याचा नमुना plan आणि आजी-आजोबांच्या गोष्टींचा नेमका वापर — सगळं एका ठिकाणी.- मुलाचे अभ्यासात लक्ष लागत नाही? 20 मिनिटांचे blocks, संध्याकाळचं वेळापत्रक आणि marks च्या दडपणावर प्रामाणिक उत्तरंसंध्याकाळी सातची अभ्यासाची लढाई — तासभर बसून चार ओळी — हे चित्र बदलता येतं. मुलांची एकाग्रता खरोखर किती मिनिटं टिकते, 20 मिनिटांच्या blocks मध्ये अभ्यास कसा बसवायचा, संध्याकाळचं नमुना वेळापत्रक आणि tuition-marks च्या शर्यतीबद्दल स्पष्ट बोलणं.
कौटुंबिक जीवन
आजी-आजोबांचे वेगळे मततीन महिन्यांच्या बाळाला चमचाभर साखरपाणी — आणि घरात वाद. प्रत्येक गोष्टीवर भांडता येत नाही, म्हणून कशावर भांडायचे हे आधी ठरवावे लागते.- एकत्र कुटुंबात मुलांचे संगोपन‘बाळाला मध चाटवू या’ म्हणणारी आजी आणि ‘डॉक्टरांनी नको सांगितलंय’ म्हणणारी आई — दोघीही बाळाच्या प्रेमापोटीच बोलतात. वाद न होता विज्ञान घरात कसं आणायचं, नवऱ्याला दूत कसं बनवायचं आणि घरातलं एकच नियमपुस्तक कसं ठरवायचं — याचा नकाशा.
नवीन बाळ आणि मोठे मूलरुग्णालयाच्या दारात उभे असलेले तीन वर्षांचे मूल — त्या पाच मिनिटांची आठवण त्याच्याकडे वर्षानुवर्षे राहते. आणि त्याची अर्धी तयारी बाळ जन्मायच्या आधीच होते.- बाळाच्या शरीराला पण मर्यादा असतात'हे जरा जास्तच होतंय का?' असे वाटले तर तुम्ही एकट्या नाही. मर्यादा ठरवण्यासाठी कोणावर संशय घेण्याची गरज नसते.
आहार आणि पोषण
फॉर्म्युला दूधऔषधाच्या दुकानातल्या कपाटासमोर उभे राहिल्यावर दहा डबे दिसतात आणि प्रत्येकावर वेगळा दावा. निवडीपेक्षा तयारीची पद्धत जास्त महत्त्वाची आहे — आणि तीच कोणी सांगत नाही.- बाळाचे वजन वाढत नाहीतराजूवर बाळ आणि बाहेर आजी — 'शेजारचे बाळ याच्यापेक्षा जाड आहे'. पण वाढ एका आकड्याने ठरत नाही, आणि तुलना हे मोजमाप नाही.
बाळाला गोड कधीपासून? आणि आजी-आजोबांच्या दबावाचे काय करायचे'एवढासा घास दिला तर काय होते?' — हा प्रश्न प्रत्येक घरात येतो. उत्तर आकड्यांत आहे, आणि नात्यांतही.
आईचे आरोग्य
बाळंतपणानंतर केस गळणेतीन महिन्यांनी सुरू होते, सहा महिन्यांनी सर्वात जास्त, आणि वर्षभरात थांबते. एवढेच माहीत असले तरी अर्धी काळजी संपते — बाकीचे तपशील खाली.- बाळंतपणानंतर पुन्हा कामावर'नोकरी सोडू का' हा प्रश्न बहुतेक आयांना एकदा तरी पडतो. त्याचे उत्तर भावनेत नाही — कायदा काय देतो, हिशोब काय सांगतो, आणि घरात मदत किती आहे, यात आहे.
बाळंतपणानंतर वजन कमी करणेबारशाला ‘अजून पोट तसंच?’ ऐकावं लागलेल्या प्रत्येक आईसाठी: वजन कधी, किती वेगाने आणि कसं कमी करायचं — स्तनपान सांभाळून, डिंक लाडू न सोडता आणि C-section च्या टाक्यांची काळजी घेऊन.
पालकत्व आणि वर्तन
आपल्या मुलांना चांगले जोडीदार म्हणून वाढवूयापुढच्या पिढीतील मुलींना अधिक चांगले मिळायला हवे. आणि ते आपल्या घरातच, आपल्या मुलांना वाढवताना ठरते.- न मारता शिस्त कशी लावावीदुकानात जमिनीवर लोळणारं मूल, आजूबाजूच्या नजरा आणि उगारला जाणारा हात — त्या क्षणी नेमकं काय बोलायचं आणि काय करायचं? मार का चालत नाही याचं संशोधन, वयानुसार शिस्तीच्या पद्धती आणि पालकांच्या स्वतःच्या रागासाठी व्यावहारिक उपाय.
भावनांबद्दल मुलांशी बोलणेअंत्यविधीला आलेला एक मुलगा हसत होता, आणि सगळ्यांनी त्याला रागावले. मुलांच्या भावना त्यांच्या वागण्यातून जशा दिसतील तशाच येतात — आणि त्याच वागण्यावर आपण प्रतिक्रिया देतो.
खेळ आणि उपक्रम
घरात खेळण्याचे खेळ मुलांसाठीपावसाळी रविवार, बंद ground आणि ‘आई, mobile दे ना’ चा तिसरा हट्ट — या क्षणासाठीच हा लेख. सागरगोटे, पत्ते, भातुकली, लगोरीची घरातली आवृत्ती आणि आठवड्याचा खेळ-rotation — वयानुसार, जागेनुसार, screen शिवाय.- बाहेर खेळणेसंध्याकाळी साडेसहाची गच्ची — शहरातल्या मुलांसाठी हेच मैदान आहे. जागा लहान असली तरी बाहेर खेळण्याचे काम तेच होते.
रंगवण्याची चित्रेअजिंठा लेणी, शनिवार वाडा, विठ्ठल-रुक्मिणी, गणपती, गणपतीपुळे — महाराष्ट्राची आणि भारताची छत्तीस चित्रे. सगळी मोफत, A4 कागदावर छापण्याजोगी.
गरोदरपण
गरोदरपण पहिला आठवडागरोदरपणाची मोजणी शेवटची पाळी सुरू झाल्याच्या दिवसापासून होते. म्हणून पहिल्या आठवड्यात तुम्ही अजून गरोदर नसता — पण याच आठवड्यात केलेल्या काही गोष्टी पुढचे नऊ महिने ठरवतात.- गरोदरपण पाचवा आठवडाया आठवड्यात तुमचा गर्भ तिळाच्या दाण्याएवढा आहे. बाळाचा मेंदू आणि मज्जारज्जू ज्यातून तयार होतात ती नलिका आत्ताच बंद होते आहे — म्हणूनच फॉलिक अॅसिडचा एक दिवसही चुकवायचा नाही.
गरोदरपण बत्तिसावा आठवडाबत्तिसाव्या आठवड्यात बाळ सुमारे १.८ किलो आणि ४२ सेंटिमीटर. या आठवड्यात सहसा वाढीचा स्कॅन केला जातो — त्यात काय पाहिले जाते आणि अहवालातले शब्द कसे वाचायचे, ते इथे.- गरोदरपण बारावा आठवडाबाराव्या आठवड्यात बाळ साधारण ५ ते ६ सेंटिमीटर — एका मोठ्या लिंबाएवढे. मुख्य अवयव बहुतांशी तयार झाले आहेत आणि गर्भपाताचा धोकाही आता बराच कमी झाला आहे.
गरोदरपण बाविसावा आठवडाबाविसाव्या आठवड्यात बाळाचे वजन सुमारे ४३० ग्रॅम; भुवया आणि पापण्यांचे केस उमटले आहेत. आवाजाला आणि स्पर्शाला प्रतिसाद देणे या आठवड्यात सुरू होते.- गरोदरपण विसावा आठवडाविसाव्या आठवड्यात बाळ सुमारे ३०० ग्रॅम आणि डोक्यापासून टाचेपर्यंत सुमारे २५ सेंटिमीटर — एका मोठ्या आंब्याएवढे. निम्मा प्रवास पूर्ण झाला आहे.
गरोदरपण सतरावा आठवडासतराव्या आठवड्यात बाळ सुमारे १३ सेंटिमीटर; त्वचेखाली चरबीचा थर जमायला सुरुवात होते आणि मऊ कुर्चा खऱ्या हाडात बदलते. या आठवड्याचा आहार, शरीरातले बदल आणि स्कॅनचे नियोजन.- गरोदरपण सत्ताविसावा आठवडासत्ताविसाव्या आठवड्यात बाळाचे वजन सुमारे ८७५ ग्रॅम; ही दुसऱ्या तिमाहीची शेवटची पायरी. पोटात एका सारख्या लयीत छोटे ठोके जाणवले, तर ती बाळाची उचकी असू शकते.
गरोदरपण सदतिसावा आठवडासदतिसाव्या आठवड्यात बाळाचे वजन सुमारे २.९ किलो; बाहेर आल्यावर लागणारा श्वास, चोखणे आणि गिळणे यांचा सराव ते गर्भाशयातच करते आहे. या आठवड्यात जेलीसारखा स्राव दिसू शकतो — तो काय आहे ते स्पष्ट करून घेऊ.- गरोदरपण सव्विसावा आठवडासव्विसाव्या आठवड्यात बाळाचे वजन सुमारे ७६० ग्रॅम आणि आयुष्यात पहिल्यांदा ते डोळे उघडते. ऐकण्यासाठी आणि पाहण्यासाठी लागणाऱ्या मेंदूलहरी आता तयार व्हायला लागल्या आहेत.
गरोदरपण सहावा आठवडासहाव्या आठवड्यात तुमचे बाळ तांदळाच्या दाण्याएवढे आहे; पण त्याची हृदयाची नळी आत्ताच धडधडू लागली आहे. या आठवड्यात काय घडते, मळमळ कशी सांभाळायची आणि डॉक्टरांकडे कधी जायचे — स्पष्टपणे.- गरोदरपण सातवा आठवडासातव्या आठवड्यात बाळ सुमारे एक सेंटिमीटर — एका वाटाण्याएवढे. मेंदू वेगाने वाढतो आहे, हात-पायांचे कोंब उमटले आहेत. मळमळ आणि कोणीच न सांगणारा 'तोंडाला पाणी सुटणे' हा त्रास आता शिगेला पोहोचतो.
गरोदरपण सोळावा आठवडासोळाव्या आठवड्यात काहींना बाळाची पहिली हालचाल जाणवायला लागते — पोटात गॅस झाल्यासारखी, फुलपाखराच्या पंखासारखी हलकी. जाणवली नाही तरी काळजीचे कारण नाही.
लहान मुले आणि प्रीस्कूल
पहिल्यांदा शाळेतसकाळी नऊ वाजता शाळेच्या दारात — मूल पाय रोवून उभे आणि आई मागे फिरू शकत नाही. हा आठवडा सगळ्यांचाच कठीण जातो, आणि तो जातो.- पॉटी ट्रेनिंग कशी करावीआजीकडे गेल्यावर झालेला accident आणि 'आम्ही तुला वर्षाची असतानाच शिकवलं होतं' हा टोमणा — यातून प्रत्येक आई जाते. योग्य वय, तयारीची नेमकी लक्षणं, पहिल्या आठवड्याचा दिवसागणिक प्लॅन आणि न रागावता वापरायची वाक्यं — सगळं एका ठिकाणी.
मूल जेवत नाहीरात्री साडेआठ, गार झालेले ताट, आणि दोन तासांत तीन घास. या लढाईतून बाहेर पडायचा मार्ग जास्त भरवण्यात नाही — कोण काय ठरवते ते बदलण्यात आहे.- लहान मुलाचा आदळआपटसंध्याकाळी सहा वाजता दारात वादळ — जमिनीवर लोळणे, किंचाळणे, काहीच ऐकू न येणे. हा हट्ट नाही; या वयाच्या मेंदूची मर्यादा आहे.
लहान मुलाची झोपएक वर्षापर्यंत नीट झोपणारे मूल अचानक रात्री तीन वेळा उठायला लागते. हे बिघडलेले नाही — वयाप्रमाणे बदललेले आहे, आणि त्यावर काय करता येते ते ठरलेले आहे.
साधने
बाळाची वाढ तपासाबाळाचे वय महिन्यांत, लिंग, आणि वजन किंवा उंची — दोन्ही द्यायची गरज नाही, हाताशी असेल ते पुरे. उत्तर जागतिक आरोग्य संघटनेच्या तक्त्यावरचे पर्सेंटाइल असते.- बाळाच्या शौचाच्या रंगाची गाइडबहुतेक डायपर रंग सामान्य असतात आणि दूध, फॉर्म्युला, लोहाचे थेंब व घन आहारानुसार बदलतात. तक्त्यावर एखाद्या रंगावर टॅप करून तो काय दर्शवतो ते पाहा, आणि थांबत नसलेले तीन रंग जाणून घ्या: लाल, पहिल्या दिवसांनंतरचा काळा, आणि खडूसारखा पांढरा.
बाळाच्या हालचाली मोजाहालचाल जाणवली की बटण दाबा. दहा हालचाली किती वेळात झाल्या ते साधन सांगेल. पण लक्षात ठेवा — आकड्यापेक्षा बदल महत्त्वाचा.- बेबी फॉर्म्युला कॅल्क्युलेटरबाळाचे वजन आणि दिवसातून किती वेळा फॉर्म्युला दूध देता ते भरा. हा कॅल्क्युलेटर दिवसाला सुमारे 150 मि.ली. प्रति किलो या प्रमाणावरून फॉर्म्युला दुधाचा अंदाज काढतो. हे निरोगी, पूर्ण दिवसांनी जन्मलेल्या, नीट वाढ होत असलेल्या, एक आठवड्यापेक्षा मोठ्या आणि सहा महिन्यांपेक्षा लहान, फक्त फॉर्म्युला दूध घेणाऱ्या बाळांसाठी आहे. वेळेआधी जन्मलेल्या, कमी वजनाच्या किंवा नीट वाढ न होणाऱ्या बाळांसाठी, तसेच दूध पिण्यावर परिणाम करणारा आजार असलेल्या बाळांसाठी बालरोगतज्ज्ञांचा सल्ला घ्या. बाळाने घन किंवा अर्धघन आहार सुरू केल्यावर या गणनेऐवजी वयानुसार आहाराचे मार्गदर्शन वापरा.
बेबी स्लीप कॅल्क्युलेटरबाळाचे वय द्या आणि सामान्य वेक विंडो, 24 तासांची एकूण झोप आणि दिवसातून किती डुलक्या पाहा. बाळ शेवटचे कधी उठले ती वेळ जोडा, तर पुढची झोप साधारण कधी तेही निघते.


