प्रसूतीची तारीख काढा: शेवटच्या पाळीवरून अपेक्षित तारीख, आठवडा आणि स्कॅनची वेळ

तुमची प्रसूतीची तारीख काढा

शेवटची पाळी सुरू झाल्याचा पहिला दिवस — रक्तस्राव थांबला तो दिवस नव्हे — आणि तुमच्या चक्राची लांबी. एवढे दोनच आकडे पुरेसे आहेत.

कॅल्क्युलेटर काय देतो आणि काय देत नाही

हे साधन तीन गोष्टी देते. पहिली, अपेक्षित प्रसूतीची तारीख. दुसरी, आज तुम्हाला किती आठवडे आणि किती दिवस झाले आणि ती कोणती तिमाही आहे — रुग्णालयात हाच आकडा प्रत्येक वेळी विचारला जातो. तिसरी, अ‍ॅनोमली स्कॅनचा काळ आणि पूर्ण दिवस भरल्याची तारीख.

जे ते देत नाही तेही तितकेच स्पष्ट सांगायला हवे. बाळ मुलगा की मुलगी हे ते सांगत नाही आणि भारतात ते सांगणे कायद्याने गुन्हा आहे. बाळाचे वजन, प्रसूती नैसर्गिक होईल की सिझेरियन, गर्भधारणा सुरळीत चालली आहे का — यांतले काहीही एका तारखेवरून ठरत नाही.

आणि सर्वात महत्त्वाचे: ही तारीख म्हणजे परीक्षेची तारीख नाही. फक्त चार टक्के बाळे नेमकी अपेक्षित तारखेला जन्माला येतात. बाकीची आधी किंवा नंतर येतात, आणि तेही पूर्णपणे सामान्य आहे.

40 आठवडे कसे मोजले जातात — गर्भधारणेच्या दिवशीच तुम्ही 'दोन आठवड्यांच्या'

गरोदरपणाचे आठवडे गर्भधारणेच्या दिवसापासून मोजले जात नाहीत. ते शेवटची पाळी सुरू झाल्याच्या दिवसापासून मोजले जातात — म्हणजे ज्या दिवशी गर्भधारणा झाली त्या दिवशी कागदावर तुम्हाला आधीच दोन आठवडे झालेले असतात.

हे विचित्र वाटते, पण त्यामागे साधे कारण आहे. पाळीची तारीख स्त्रीला माहीत असते; गर्भधारणा नेमकी कोणत्या क्षणी झाली हे कोणालाच माहीत नसते. म्हणून जगभरचे डॉक्टर माहीत असलेल्या दिवसापासून मोजतात.

याचा एक व्यावहारिक परिणाम असा की गर्भधारणेचा खरा काळ चाळीस नव्हे तर सुमारे अडतीस आठवड्यांचा असतो. पण तुमच्या फाइलवर, स्कॅनवर आणि डॉक्टरांच्या तोंडी नेहमी चाळीसच्या हिशोबातला आठवडा असेल — म्हणून हे साधनही तोच हिशोब वापरते.

चक्राची लांबी तारीख आठवडाभर का सरकवते

बहुतेक मोफत कॅल्क्युलेटर तुमचे चक्र अठ्ठावीस दिवसांचे आहे असे गृहीत धरतात आणि तसे विचारतही नाहीत. पण चक्र प्रत्यक्षात एकवीस ते पस्तीस दिवसांचे असू शकते आणि तेही सामान्य असते.

फरक स्त्रीबीज सुटण्याच्या दिवसात असतो. पाळी येण्याच्या साधारण चौदा दिवस आधी स्त्रीबीज सुटते — चक्र कितीही लांब असो. म्हणजे बत्तीस दिवसांचे चक्र असलेल्या स्त्रीचे स्त्रीबीज अठराव्या दिवशी सुटते, अठ्ठाविसाच्या चौदाव्या नव्हे.

म्हणून चार दिवस लांब चक्र असेल तर खरी प्रसूती तारीख चार दिवसांनी पुढे जाते. लांब आणि अनियमित चक्र असलेल्या स्त्रियांना नुसत्या पाळीच्या तारखेवरून काढलेली तारीख आठवडाभर चुकू शकते — आणि नेमक्या त्याच स्त्रियांना 'तुमचे बाळ लहान आहे' असे विनाकारण ऐकावे लागते.

स्कॅन कोणत्याही गणनेपेक्षा अचूक — पण फक्त सुरुवातीचा

पहिल्या तिमाहीतला स्कॅन तारीख सांगण्यात सर्वात अचूक असतो. तेरा आठवडे सहा दिवसांपर्यंत बाळाची डोक्यापासून कमरेपर्यंतची लांबी मोजून वय पाच ते सात दिवसांच्या आत काढता येते, कारण या टप्प्यावर सगळी बाळे जवळपास एकाच वेगाने वाढतात.

स्कॅनची तारीख आणि पाळीवरून काढलेली तारीख यांत किती फरक असला तर डॉक्टर तारीख बदलतात, हे स्कॅन किती लवकर झाला यावर अवलंबून असते. नऊ आठवड्यांच्या आधी पाच दिवसांपेक्षा जास्त फरक असेल तर तारीख बदलली जाते. नऊ ते पंधरा आठवडे सहा दिवसांपर्यंत ही मर्यादा सात दिवस, पुढे एकवीस आठवडे सहा दिवसांपर्यंत दहा दिवस, सत्तावीस आठवडे सहा दिवसांपर्यंत चौदा दिवस, आणि त्यानंतर एकवीस दिवस. एकदा तारीख बदलली की ती पुढे कायम राहते. तुमच्या कागदावरची तारीख या साधनाच्या तारखेपेक्षा वेगळी असेल तर बहुधा हेच कारण असते, आणि कागदावरचीच तारीख ग्राह्य धरायची.

पण नंतरचे स्कॅन तारीख ठरवण्यासाठी वापरता येत नाहीत. तिसऱ्या तिमाहीत बाळांच्या आकारात नैसर्गिक फरक खूप वाढतो, म्हणून त्या वेळी मोजलेल्या आकारावरून वय काढले तर दोन-तीन आठवड्यांची चूक होऊ शकते. उशिरा केलेला स्कॅन वाढ तपासतो, तारीख नाही.

या तारखेवरून पुढचे काय काय ठरते

तारीख हा नुसता उत्सुकतेचा विषय नाही; तिच्यावर तपासण्यांचे संपूर्ण वेळापत्रक उभे असते. NT स्कॅन अकरा ते तेरा आठवड्यांच्या दरम्यानच करावा लागतो — आधी किंवा नंतर केला तर त्याचा उपयोग होत नाही.

अ‍ॅनोमली स्कॅन अठरा ते बावीस आठवड्यांदरम्यान होतो आणि तोच बाळाच्या अवयवांची सविस्तर तपासणी करतो. गरोदरपणातील मधुमेहाची तपासणी चोवीस ते अठ्ठावीस आठवड्यांत. धनुर्वाताच्या (Td) लसीही याच हिशोबाने ठरतात.

म्हणून तारीख नुसती लक्षात ठेवण्याची गोष्ट नाही — ती फोनमध्ये नोंदवून ठेवा, आणि प्रत्येक भेटीत 'आता कितवा आठवडा' हा आकडा माहीत असू द्या. रुग्णालयातला प्रत्येक निर्णय याच आकड्यावर घेतला जातो.

'प्रसूतीची तारीख' हा मध्यबिंदू आहे, शेवटची मुदत नाही

37 ते 42 आठवड्यांदरम्यान झालेली प्रसूती वैद्यकीयदृष्ट्या सामान्य मानली जाते. म्हणजे अपेक्षित तारखेच्या तीन आठवडे आधीपासून दोन आठवडे नंतरपर्यंतचा पूर्ण महिना 'वेळेवर' आहे.

पहिल्या बाळाच्या वेळी प्रसूती तारखेनंतर होण्याचे प्रमाण जास्त असते. तारीख उलटून गेली म्हणून काही बिघडले असे नाही — पण 41 आठवड्यांनंतर डॉक्टर बाळाच्या हालचालींवर आणि पाण्याच्या प्रमाणावर बारीक लक्ष ठेवतात आणि 41–42 आठवड्यांच्या दरम्यान कळा आणण्याचा (इंडक्शन) सल्ला देतात.

घरच्यांना तारीख सांगताना 'महिन्याच्या शेवटच्या आठवड्यात' असे सांगणे व्यवहारात सोपे जाते. नेमकी तारीख सांगितली की त्या दिवसापासून रोज फोन सुरू होतात, आणि ते बाळंतपणाच्या शेवटच्या दिवसांत नको असते.

प्रश्न