
नाव मराठीच असावं, पण ते बोस्टनच्या शाळेत किंवा बर्लिनच्या ऑफिसात मोडून जाऊ नये — परदेशस्थ मराठी पालकांची ही सगळ्यात सामान्य अडचण. कोणते आवाज टिकतात आणि कोणते नाही, हे आधीच ठरवता येतं.
परदेशात मूल शाळेत जातं तेव्हा त्याचं नाव दिवसातून वीस वेळा उच्चारलं जातं — शिक्षक, मित्र, डॉक्टर, खेळाचा प्रशिक्षक. त्यातली प्रत्येक वेळ नाव थोडं थोडं बदलत जाते.
मुद्दा नाव इंग्रजी ठेवण्याचा नाही. मुद्दा असा की काही मराठी आवाज इंग्रजी तोंडात मुळात अस्तित्वातच नाहीत, आणि ते नाव पहिल्या आठवड्यातच वेगळं होऊन बसतं. कोणते आवाज ते, हे आधी माहीत असेल तर निवड सोपी होते.
मराठीचे दोन आवाज इंग्रजीत जवळपास कधीच टिकत नाहीत — ळ आणि ज्ञ. गंमत अशी की हेच दोन आवाज मराठीपणाची खूण मानले जातात.
| आवाज | इंग्रजीत काय होतं | परिणाम |
|---|---|---|
| ळ | इंग्रजीत हा आवाजच नाही; l किंवा d होतो | माळव → Malav, नीळा → Neela. नाव ओळखू येतं पण आवाज जातो |
| ज्ञ | dny असं लिहावं लागतं, आणि तसं कुणी वाचत नाही | ज्ञानेश → Dnyanesh. हिंदीत तेच नाव Gyanesh |
| ऋ | ru किंवा ri, दोन्ही अर्धवट | ऋतुजा → Rutuja/Ritujaa. स्पेलिंग कायम बदलत राहतं |
| अनुस्वार | मराठीत तो औ कडे झुकतो, इंग्रजीत n होतो | -अंश असणारी नावं मराठी तोंडात वेगळी, इंग्रजीत वेगळी |
| जोडाक्षरं | अक्षरं तुटतात | मृण्मयी → Mrunmayee. सहा वेळा सांगावं लागतं |
खालची नावं मराठीच आहेत, अर्थही मराठी परंपरेतलाच — पण त्यांत अडचणीचा एकही आवाज नाही. ती इंग्रजीत लिहिली तरी तशीच वाचली जातात.
| नाव | अर्थ | का टिकतं |
|---|---|---|
| वेद | ज्ञानाचा ग्रंथ | दोन अक्षरं, सोपे आवाज |
| ईशा | ईश्वरी | स्वर स्पष्ट, स्पेलिंग एकच |
| मीरा | भक्तकवयित्री | जगभर ओळखीचं |
| नीरा | शुद्ध पाणी | सोपं, स्पेलिंग एकच |
| समर | युद्ध, पराक्रम | इंग्रजीत Samar, वाचायला अडचण नाही |
| तारा | नक्षत्र | अनेक भाषांत आहे |
| अरव | शांत | लहान, कुठेही चालतं |
| सोहम | तो मीच | स्पेलिंग स्थिर |
| माया | भ्रम, ममता | जगभर ओळखीचं |
| केदार | शिवाचं स्थान, राग | दोन्हीकडे चालतं |
मराठी पालकांना नाव वजनदार हवं असतं, आणि परदेशात ते सोपं हवं असतं. या दोन्ही गोष्टी एकत्र मिळवण्याचा मार्ग म्हणजे पूर्ण नाव लांब ठेवणं आणि त्याचं छोटं रूप आधीच ठरवणं.
म्हणजे कागदावर पूर्ण मराठी नाव राहतं, आणि रोजच्या वापरात एक सोपं रूप. दोन्ही खरी असतात.
| पूर्ण नाव | छोटं रूप | अर्थ |
|---|---|---|
| समर्थ | सॅम (Sam) | समर्थ, सक्षम |
| कृष्णा | क्रिस (Kris) | श्रीकृष्ण |
| विनायक | विन (Vin) | गणपती |
| श्रीराम | राम (Ram) | श्रीराम |
| केशव | केश (Kesh) | श्रीकृष्ण |
| मल्हार | मल (Mal) | खंडोबा; एक राग |
| सारंग | साम (Sam) | एक राग; हरिण |
| अनिकेत | अनी (Ani) | ज्याला घर नाही; संन्यस्त |
नाव एकटं चांगलं वाटणं पुरेसं नाही. परदेशात नाव आणि आडनाव नेहमी एकत्र वापरलं जातं — रजिस्टरवर, डॉक्टरकडे, विमानतळावर.
पूर्ण नाव मोठ्याने पाच वेळा म्हणा. मग ते एका अनोळखी माणसाला सांगा आणि लिहायला सांगा. जे लिहिलं जाईल तेच पुढची चाळीस वर्षं कागदावर राहणार आहे.
आणि एक व्यावहारिक गोष्ट: इंग्रजी स्पेलिंग जन्मदाखल्यावर एकदाच ठरतं. तेच पुढे पासपोर्ट, शाळा, बँक सगळीकडे जातं. दोन स्पेलिंग वापरली गेली तर आयुष्यभर कागदपत्रं जुळवावी लागतात.
प्रश्न: नाव मराठी ठेवलं तर मुलाला परदेशात त्रास होईल का? — नाही. अडचण नावाच्या भाषेची नसते, आवाजाची असते. वरच्या यादीतली नावं पूर्ण मराठी आहेत आणि कुठेही चालतात.
प्रश्न: ळ असलेलं नाव टाळावंच का? — नाही. फक्त हे माहीत असू द्या की इंग्रजीत तो आवाज जाणार. नाव मराठीत तसंच राहील, इंग्रजीत थोडं वेगळं वाजेल.
प्रश्न: ज्ञ चं स्पेलिंग Dny करावं की Gy? — मराठीत उच्चार dnya आहे, म्हणून Dnyanesh हे मराठी स्पेलिंग. Gyanesh हे त्याच नावाचं हिंदी स्पेलिंग. दोन्ही चूक नाहीत; एकच निवडा आणि सगळीकडे तेच वापरा.
प्रश्न: घरातलं नाव आणि दाखल्यावरचं नाव वेगळं ठेवलं तर चालेल का? — मराठी घरांत हे नेहमीचं आहे. फक्त कागदपत्रांवर सगळीकडे एकच नाव आणि एकच स्पेलिंग राहील याची काळजी घ्या.
प्रकाशक: theAsianparent संपादकीय टीम
नक्षत्र शोधक: जन्म तारीख आणि वेळ द्या — नक्षत्र, चरण, राशी आणि नावाचे अक्षर
नाव ठेवण्यापूर्वी ही एक चाचणी करा — नाहीतर शाळेत चिडवणं ठरलेलं
मूळ नक्षत्र: राशी, चरण आणि नावाचे अक्षर
मृगशीर्ष नक्षत्र: राशी, चरण आणि नावाचे अक्षर
रेवती नक्षत्र: राशी, चरण आणि नावाचे अक्षर
रोहिणी नक्षत्र: राशी, चरण आणि नावाचे अक्षर