प्रसूतीची लक्षणे: खऱ्या कळा, आणि पाणमूट फुटले तर

रात्री दोन वाजता, फोनवर वेळ नोंदवत

नववा महिना सुरू झाला की प्रत्येक पोटदुखीवर घरात चर्चा होते. रात्री जाग येते, पोट कडक होते, आणि मग फोनवर वेळ नोंदवायला सुरुवात होते.

अनेक कुटुंबे या दिवसांत तीन-चार वेळा रुग्णालयात जाऊन परत येतात. ते वाईट नाही — तपासून घेणे नेहमीच बरे. पण फरक ओळखता आला तर विनाकारण फेऱ्या कमी होतात, आणि खरी वेळ आली तेव्हा संकोच होत नाही.

आणि एक गोष्ट आधीच स्पष्ट — शंका असेल तर जा. या पानावरचे सगळे तपशील मार्गदर्शनासाठी आहेत, थांबण्यासाठी नाहीत.

खरी कळ की खोटी

गरोदरपणाच्या शेवटच्या महिन्यांत सरावाच्या कळा येतात. गर्भाशय आकुंचनाचा सराव करत असते, आणि हे सामान्य आहे.

फरक ओळखायची सर्वात सोपी कसोटी — उठा आणि थोडे चाला, किंवा कूस बदला. खोट्या कळा थांबतात; खऱ्या कळा थांबत नाहीत आणि उलट वाढतात.

आणि दुसरी कसोटी — नमुना. खऱ्या कळांचे अंतर हळूहळू कमी होत जाते आणि प्रत्येक कळ आधीपेक्षा लांब आणि जोरदार होते. खोट्या कळा कधीही येतात आणि कधीही जातात.

पाणमूट फुटले तर कसे वाटते

चित्रपटात दाखवतात तसे एका झटक्यात भरपूर पाणी वाहणे हे प्रत्यक्षात कमी वेळा होते. बहुतेकदा ते हळू गळणे असते, आणि त्यामुळेच लघवीशी गोंधळ होतो.

फरक ओळखायच्या खुणा — पाणमूटातले पाणी बहुतेक रंगहीन आणि वासरहित असते; लघवीला पिवळसर रंग आणि वास असतो. लघवी एका झटक्यात येते आणि थांबते; पाणमूटातले पाणी थांबत नाही आणि हालचाल केली की पुन्हा येते.

खात्री करून घेण्याची घरगुती पद्धत — स्वच्छ पॅड लावा, अर्धा तास आडवे व्हा, आणि मग उठा. उठल्यावर पुन्हा ओघळ आला तर तो पाणमूट असण्याची शक्यता जास्त.

आणि पाणमूट फुटले असे वाटल्यावर आत काहीही घालू नका, संबंध ठेवू नका, आणि आंघोळीच्या टबात बसू नका. वेळ आणि रंग लक्षात ठेवा आणि रुग्णालयात निघा — कळा सुरू झाल्या नसल्या तरी.

रंग — हा सर्वात महत्त्वाचा तपशील

पाणमूट फुटल्यावर विचारला जाणारा पहिला प्रश्न हा असतो: पाणी कोणत्या रंगाचे होते? आणि बहुतेकांना ते आठवत नाही.

म्हणून लक्षात ठेवा, किंवा शक्य असेल तर पॅड सोबत न्या. रंग बाळाच्या स्थितीबद्दल सांगतो आणि त्यावरून पुढचे निर्णय बदलतात.

स्वच्छ किंवा किंचित पांढुरके — अपेक्षित. थोडे गुलाबी किंवा रक्ताच्या रेघा — सहसा ठीक, पण सांगा. हिरवट, तपकिरी किंवा गडद — बाळाने आत शौच केला आहे, आणि हे तातडीचे मानले जाते. रक्तमिश्रित आणि भरपूर — तातडीचे.

आणि वेळ नोंदवा. पाणमूट फुटल्यापासून किती तास झाले हा आकडा महत्त्वाचा असतो, कारण जास्त वेळ गेला की संसर्गाचा धोका वाढतो आणि उपचार बदलतात.

कळांच्या आधीची चिन्हे

प्रसूती जवळ आल्याची काही चिन्हे कळांच्या आधी दिसतात. ती वेळापत्रक देत नाहीत, पण त्यांचा अर्थ माहीत असला तर गोंधळ कमी होतो.

बाळ खाली सरकते — शेवटच्या दोन-तीन आठवड्यांत बाळाचे डोके ओटीपोटात उतरते. पोट खाली आल्यासारखे दिसते, श्वास घ्यायला सोपे जाते, आणि लघवीला वारंवार जावे लागते. पहिल्या बाळंतपणात हे काही आठवडे आधी होते; दुसऱ्या वेळी कधी कळांच्या वेळीच.

श्लेष्माचा गोळा पडणे — गर्भाशयाचे तोंड बंद ठेवणारा जाडसर स्राव सुटतो. तो पांढरट, कधी थोडा रक्तमिश्रित असतो. तो पडल्यानंतर प्रसूती काही तासांत होऊ शकते किंवा आठवडाभरानंतरही.

जुलाब किंवा वारंवार शौचास होणे — शरीर तयारी करत असल्याचे लक्षण. अनेकींना कळांच्या एक-दोन दिवस आधी हे होते.

आणि अचानक खूप ऊर्जा वाटणे — घर आवरावेसे वाटणे, कपाट लावावेसे वाटणे. हे अनेकींना जाणवते. त्या दिवशी जास्त दमू नका; ऊर्जा पुढच्या दिवसांसाठी राखून ठेवा.

आत्ताच निघायच्या परिस्थिती

खालच्या यादीतले काहीही झाले तर कळांची वाट पाहू नका, सकाळची वाट पाहू नका, आणि 'थोडे बघू' असे म्हणू नका.

यांतल्या बहुतेक गोष्टींवर वेळेत उपाय होतो. वेळ हाच एकमेव घटक आहे जो आपल्या हातात असतो.

रुग्णालयात पोहोचल्यावर काय होते

पहिल्या बाळंतपणात हे माहीत नसते आणि त्यामुळे भरतीची प्रक्रिया गोंधळाची वाटते. थोडक्यात काय होते ते इथे.

आधी नोंदणी आणि कागदपत्रे. मग तपासणी — रक्तदाब, नाडी, तापमान, आणि पोटावरून बाळाची स्थिती. बाळाच्या हृदयाचे ठोके पट्ट्याने काही मिनिटे नोंदवले जातात.

मग आतून तपासणी — गर्भाशयाचे तोंड किती उघडले आहे हे पाहायला. ती अस्वस्थ वाटते आणि काही सेकंदांची असते. त्यावरून सांगितले जाते की किती सेंटीमीटर उघडले आहे.

दोन-चार सेंटीमीटर असेल आणि बाकी सगळे ठीक असेल तर परत घरी पाठवले जाऊ शकते. हे नकार नाही — सुरुवातीचा टप्पा घरी घालवणे शरीरासाठी चांगले असते. निराश होऊ नका.

आणि दाखल केले तर पुढच्या तपासण्या ठरलेल्या अंतराने होतात. काय चालले आहे हे प्रत्येक वेळी विचारायचा हक्क तुमचा आहे.

निघण्याआधीची पाच मिनिटे

बॅग आधीच भरलेली असेल तर या पाच मिनिटांत फार काही करायचे नसते. नसेल तर हे चार घ्या आणि निघा — कागदपत्रे, फोन, चार्जर, पैसे. बाकी सगळे नंतर आणता येते.

रुग्णालयाला फोन करा आणि येत असल्याचे सांगा. काय झाले, किती वाजता, आणि कळांचे अंतर किती — एवढेच सांगा. त्यांना तयारी करता येते.

जाताना वेळा लिहून घ्या — कळा कधी सुरू झाल्या, पाणमूट कधी फुटले, शेवटचे कधी खाल्ले-प्यायले. हे तिन्ही प्रश्न भरतीच्या वेळी विचारले जातात.

आणि सोबत येणारी व्यक्ती ठरलेली असावी. रात्री कोण, दिवसा कोण, आणि तिसरे कोणी उपलब्ध नसेल तर काय — हे आठव्या महिन्यातच ठरवून ठेवा, त्या रात्री नाही.

वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न

प्रश्न: पाणमूट फुटले पण कळा सुरू झाल्या नाहीत — किती वेळ थांबता येते? — थांबू नका, रुग्णालयात जा. तिथले लोक ठरवतील किती वाट पाहायची. बहुतेक स्त्रियांना चोवीस तासांच्या आत कळा सुरू होतात, आणि नाही झाल्या तर त्या सुरू केल्या जातात.

प्रश्न: श्लेष्माचा गोळा पडला म्हणजे लगेच प्रसूती का? — नाही. तो पडल्यानंतर काही तासांतही प्रसूती होऊ शकते आणि आठवडाभरानंतरही. तो एक संकेत आहे, वेळापत्रक नाही.

प्रश्न: दुसऱ्या बाळंतपणात लवकर निघावे का? — हो. दुसऱ्या आणि पुढच्या प्रसूती वेगाने होतात, म्हणून '५-१-१' ची वाट पाहू नका. नियमित कळा सुरू झाल्या की निघा.

प्रश्न: मुदत उलटली तर काय? — चाळिसाव्या आठवड्यानंतर तपासण्या वाढवल्या जातात आणि साधारण एकेचाळीस-बेचाळीस आठवड्यांच्या दरम्यान कळा सुरू करण्याचा विचार होतो. घरगुती उपायांनी कळा सुरू करायचा प्रयत्न करू नका.

हा लेख फक्त सर्वसाधारण माहितीसाठी आहे. तुमची तब्येत पाहून सल्ला देऊ शकतील ते तुमचे डॉक्टर किंवा जवळच्या आरोग्य केंद्रातील कर्मचारीच.