
फुलांची नावे ही मराठीतली सर्वात जुनी आणि सर्वात टिकाऊ नावे आहेत. यांतली अनेक महाराष्ट्राबाहेर क्वचितच ऐकू येतात — आणि तेच त्यांचे वैशिष्ट्य.
जाई, जुई, केतकी, सायली, प्राजक्ता, मालती — ही नावे ऐकली की ती मराठी आहेत हे लगेच कळते. याचे कारण फूल नाही; कारण ती फुले महाराष्ट्रात उगवतात.
पारिजातक कोकणात आणि घाटावर सहज दिसतो, केवडा पावसाळ्यात, सायली अंगणातल्या वेलीवर. या फुलांची नावे मराठी घरांत रोजच्या बोलण्यात आहेत — आणि जे नाव रोज कानावर पडते, तेच मुलीचे नाव म्हणून सहज वाटते.
याचा एक परिणाम असाही की यांतली काही नावे महाराष्ट्राबाहेर ओळखली जात नाहीत. ते तोटा मानायचा की वैशिष्ट्य, हे तुमच्या घरावर अवलंबून आहे.
थेट फुलाच्या नावावरून आलेली नावे.
| नाव | इंग्रजी | अर्थ |
|---|---|---|
| अनुरीत | Anureet | फुलणारे प्रेम |
| आबोली | Aaboli | एक फूल |
| ईशाल | Eshaal | पारिजातक |
| उत्पला | Utpala | कमळ |
| कमला | Kamala | कमळ — लक्ष्मी |
| कमळ | Kamal | कमळ |
| कालिका | Kalika | कळी; काली |
| कालिनी | Kalini | फूल |
| कुमुद | Kumud | कमळ; पृथ्वी |
| कुसुम | Kusum | फूल |
| केया | Keya | पावसाळ्यात फुलणारे फूल |
| कैशा | Kaisha | तेजस्वी फूल |
| चंद्रपुष्पा | Chandrapushpa | चंद्रकमळ |
| चम्पाकाली | Champakali | चाफ्याची कळी |
| चम्पाबती | Champabati | चाफ्यासारखी सुंदर |
| चारुविन्द | Charuvinda | सुंदर कमळ |
| जलजा | Jalaja | जलात उमललेले कमळ |
| जसवंती | Jaswanti | जाईचे फूल |
| जुही | Juhi | जाईचे फूल |
| ज़ुही | Zuhi | जाई |
| जुहीली | Juili | फूल |
| ज़ेनिया | Zenia | फूल |
| तनिरिका | Tanirika | कमळ |
| नंदना | Nandana | फूल |
| नलिनी | Nalini | कमळ |
| नैषा | Naisha | खास, सुंदर फूल |
| पंखुरी | Pankhuri | पाकळी |
| पद्म | Padma | कमळ |
| पद्माक्षी | Padmakshi | कमलनयनी |
| पल्लवी | Pallavi | पालवी, कळी |
| पारिजात | Parijat | पारिजातक |
| प्राजक्ता | Prajakta | एक सुगंधी फूल |
| फुलराणी | Fulrani | फुलांची राणी |
| फुलवती | Fulvati | फुलासारखी |
| फुलवन्ता | Fulvanta | फुलासारखी |
| फुलवन्ती | Fulvanti | फुलासारखी |
| फुलवा | Fulva | फुले |
| बेला | Bela | एक फूल |
| मंजिरी | Manjiri | कळी |
| मल्लिका | Mallika | जाई |
| मालविका | Malvika | जाईचे फूल |
| मृणाल | Mrinal | कमळ |
| युतिका | Yutika | फूल |
| वकीता | Wakeeta | सुंदर फूल |
| वरिजा | Varija | कमळ |
| वारदा | Warda | गुलाब |
| विदीशा | Vidisha | एका नदीचे नाव; फूल |
| शिनिका | Sheenika | विष्णूचे कमळ |
| शेफालिका | Shefalika | फूल |
| शेफाली | Shefalee | सुंदर सुगंधी फूल |
| शेमुंशी | Shemunshi | पांढरा देशी गुलाब |
फूल नाही, पण त्याच अंगणातली — वेल, पालवी, वृक्ष.
| नाव | इंग्रजी | अर्थ |
|---|---|---|
| अर्जा | Arja | दिव्य, ईश्वरी |
| अर्शिया | Arshiya | स्वर्गीय, दिव्य |
| ईश्वर्या | Ishwarya | दिव्य समृद्धी |
| ईश्विनी | Ishvini | दिव्य आणि पवित्र |
| ओंकारी | Omkari | ॐ — पवित्र अक्षर |
| ओमनीशा | Omnisha | चमत्कारिक, दिव्य |
| ओमिनी | Omini | पवित्र नाद, दिव्य ऊर्जा |
| कृशा | Krisha | दिव्य, ईश्वरी |
| चंदना | Chandana | चंदन |
| चारुलता | Charulata | सुंदर वेल |
| दांशिका | Danshika | ईश्वराचा अंश |
| दिवमयी | Divamayi | दिव्य, स्वर्गीय |
| दिवित् | Divit | अमर, दिव्य |
| दिव्या | Divya | दिव्य, स्वर्गीय |
| देवती | Devati | दिव्य अंश |
| देवरति | Devrati | दिव्य भक्ती |
| देवश्री | Devashri | दिव्य सौंदर्य |
| देवांशिका | Devanshika | ईश्वराचा अंश |
| देवांशी | Devanshi | ईश्वराचा अंश |
| देव्यांशी | Devyanshi | ईश्वराचा अंश |
| धिव्यता | Dhivyata | दिव्य स्वभाव |
| धिव्या | Dhivya | दिव्य, स्वर्गीय |
| पर्णिका | Parnika | छोटे पान |
| पेरिज़ाद | Perizaad | दिव्य उगमाची |
| बिल्वा | Bilwa | पवित्र पान |
| मंजूश्री | Manjushree | दिव्य सौंदर्य |
| लता | Lata | वेल |
| लतिका | Latika | छोटी वेल |
| लथिका | Lathika | सुंदर वेल |
| लीला | Leela | दिव्य लीला |
| लोपीनी | Lopini | स्वर्गीय, दिव्य |
| वनजा | Vanaja | वनात जन्मलेली |
| शार्व्या | Sharvya | दिव्य, पवित्र |
| हेमलता | Hemalata | सोनेरी वेल; दुर्मीळ रत्न |
फुलांची काही नावे महाराष्ट्राबाहेर अजिबात ओळखली जात नाहीत. प्राजक्ता, सायली, केतकी ही नावे पुण्यात सहज कळतात आणि दिल्लीत दर वेळी स्पेलिंग सांगावे लागते.
कुटुंब महाराष्ट्रातच राहणार असेल तर हा मुद्दाच नाही — उलट ते नावाचे बलस्थान आहे. पण नोकरीनिमित्त बाहेर जाण्याची शक्यता असेल, तर नाव एकदा अनोळखी माणसाला सांगून पाहा आणि किती वेळा पुन्हा सांगावे लागते ते मोजा.
प्रत्येक नावाचा अर्थ आम्ही स्वतः लिहिला आहे आणि ज्याबद्दल खात्री नाही ते नाव या यादीत घेतलेले नाही. तरीही अर्थ ही परंपरेने आलेली गोष्ट आहे — तुमच्या घरात याहून वेगळा अर्थ सांगितला जात असेल, तर तोही तितकाच खरा.
प्रकाशक: theAsianparent संपादकीय टीम
आधुनिक मराठी मुलींची नावे — लहान, सोपी आणि आजची
निसर्गाच्या नावावरून बाळाची नावे — नदी, चंद्र, तारे आणि झाडे
वेगळी वाटणारी मराठी नावं — जी खरोखर फक्त महाराष्ट्रातच ऐकू येतात
पुनर्वसु नक्षत्र: राशी, चरण आणि नावाचे अक्षर
पुष्य नक्षत्र: राशी, चरण आणि नावाचे अक्षर
पूर्वा फाल्गुनी नक्षत्र: राशी, चरण आणि नावाचे अक्षर