गरोदरपण अठ्ठाविसावा आठवडा: तिसरी तिमाही सुरू — अ‍ॅन्टी-डी, लाथांची मोजणी आणि वारंवार तपासण्या

इंजेक्शन घेतलेल्या हाताबरोबर हातात आलेला एक कागद

अठ्ठाविसाव्या आठवड्याची भेट इतर भेटींपेक्षा वेगळी असते. वजन-रक्तदाब झाल्यावर एक इंजेक्शन दिले जाते, आणि सोबत एक कागद हातात दिला जातो.

त्या कागदावर एक साधा तक्ता असतो — तारीख, सुरुवातीची वेळ, दहा हालचाली पूर्ण झाल्याची वेळ. आजपासून रोज तो भरायचा आहे.

तिसरी तिमाही इथून सुरू होते आणि तिचे स्वरूप वेगळे आहे. आतापर्यंत तपासण्या महिन्यातून एकदा होत्या; आता त्या दर पंधरा दिवसांनी होतील. आणि आतापर्यंत हालचाली फक्त जाणवायच्या; आता त्या मोजायच्या आहेत.

या आठवड्यात तुमचे बाळ

बाळाचे वजन सुमारे एक किलो आणि लांबी सुमारे ३७ सेंटिमीटर.

फुप्फुसांची वाढ वेगाने चालू आहे आणि सर्फॅक्टंट पुरेशा प्रमाणात तयार होऊ लागले आहे. या टप्प्यापासून, विशेष काळजी मिळाल्यास, गर्भाशयाबाहेर जगण्याची शक्यता बरीच सुधारते — आणि पुढचा प्रत्येक आठवडा ती आणखी वाढवतो.

डोळ्यांच्या पापण्या आता उघडझाप करतात आणि बुबुळांना रंग यायला लागला आहे. मेंदूवरच्या घड्या अधिक स्पष्ट होत आहेत. त्वचेखाली चरबी जमत असल्याने बाळ अधिक भरलेले दिसू लागले आहे.

तुमच्या शरीरात होणारे बदल

गर्भाशय आता बेंबीच्या बऱ्याच वर आले आहे. डायाफ्रामवर दाब आल्याने श्वास घेताना दम लागतो, विशेषतः पायऱ्या चढताना किंवा भरपेट जेवल्यावर.

पाठदुखी, छातीत जळजळ, पायांची सूज, रात्री पायात गोळे आणि झोप न लागणे — या तक्रारी आता रोजच्या झाल्या आहेत.

काहींना ओटीपोटात खाली दाब जाणवतो आणि चालताना जडपणा वाटतो. सौम्य असेल तर सामान्य; वाढत असेल आणि सोबत नियमित कळा असतील तर लगेच कळवा.

या आठवड्यात काय करायचे

आजपासून रोज लाथा मोजायला सुरुवात करा. रोज एकाच वेळी, शक्यतो जेवणानंतर, शांत जागी डाव्या कुशीवर आडवे पडून किंवा टेकून बसून. दहा हालचाली होईपर्यंत मोजा आणि किती वेळ लागला ते लिहून ठेवा.

तुम्ही Rh निगेटिव्ह आणि नवरा Rh पॉझिटिव्ह असाल तर अ‍ॅन्टी-डी इंजेक्शन याच सुमारास घ्यावे लागते. ते आईच्या शरीरात बाळाविरुद्ध प्रतिपिंडे तयार होऊ नयेत म्हणून असते आणि प्रसूतीनंतर पुन्हा एकदा द्यावे लागते.

आतापासून तपासण्या दर पंधरा दिवसांनी होतील. प्रत्येक भेटीत वजन, रक्तदाब, लघवी आणि गर्भाशयाची उंची तपासली जाते. एकही भेट चुकवू नका — रक्तदाब वाढणे हे लक्षणांशिवाय होते आणि तपासणीतच कळते.

प्रसूतीची बॅग भरायला सुरुवात करा आणि रुग्णालयाचा निर्णय पक्का करा. रात्री कसे पोहोचायचे आणि कोण सोबत येणार, हेही आत्ताच ठरवा.

लाथा कशा मोजायच्या

रोजची मोजणी आजपासून सुरू. पद्धत साधी आहे आणि तिला दिवसातून एकदाच वेळ द्यावा लागतो.

डॉक्टरांना ताबडतोब कधी भेटायचे

दोन तासांत दहा हालचाली झाल्या नाहीत, किंवा हालचाल नेहमीपेक्षा कमी, मंद किंवा वेगळी वाटली — तर त्याच दिवशी रुग्णालयात जा. दहा हालचाली मोजल्या असल्या तरी 'वेगळे वाटते आहे' हे कारण पुरेसे आहे.

रक्तस्राव, गर्भजल गळणे, ताप, तासाभरात चारपेक्षा जास्त नियमित कळा, तीव्र डोकेदुखी, नजर धूसर होणे किंवा अचानक मोठी सूज — यांसाठीही वाट पाहू नका. हा लेख फक्त सर्वसाधारण माहितीसाठी आहे. तो वैयक्तिक वैद्यकीय सल्ल्याची जागा घेऊ शकत नाही. तुमची तब्येत, चालू असलेली औषधे आणि आधीच्या गरोदरपणांचा अनुभव पाहून सल्ला देऊ शकतील ते तुमचे स्त्रीरोगतज्ज्ञ किंवा जवळच्या आरोग्य केंद्रातील डॉक्टरच.

तुमची प्रसूतीची तारीख काढा

शेवटची पाळी सुरू झाल्याचा पहिला दिवस आणि चक्राची लांबी द्या — अपेक्षित प्रसूती तारीख, आज कितवा आठवडा चालू आहे आणि अ‍ॅनोमली स्कॅन कधी करायचा, हे सगळे इथेच दिसेल.

हा फक्त अंदाज आहे — बहुतेक बाळे नेमकी त्या तारखेला जन्माला येत नाहीत. पहिल्या तीन महिन्यांत केलेला स्कॅन याहून अचूक तारीख सांगतो; शेवटी तुमचे डॉक्टर सांगतील तेच खरे.

वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न

प्रश्न: लाथांची मोजणी नेमकी कशी करायची? — रोज एकाच वेळी, शक्यतो जेवणानंतर, शांत जागी डाव्या कुशीवर पडून. दहा हालचाली होईपर्यंत मोजा; बहुतेक वेळा त्या अर्ध्या तासात होतात. दोन तासांत दहा झाल्या नाहीत तर त्याच दिवशी रुग्णालयात जा.

प्रश्न: अ‍ॅन्टी-डी इंजेक्शन कोणाला आणि कधी? — आई Rh निगेटिव्ह आणि वडील Rh पॉझिटिव्ह असतील तर साधारण अठ्ठाविसाव्या आठवड्याच्या सुमारास एकदा, आणि प्रसूतीनंतर बाळ Rh पॉझिटिव्ह निघाले तर पुन्हा एकदा.

प्रश्न: आता किती दिवसांनी डॉक्टरांना भेटायचे? — साधारण अठ्ठाविसाव्या आठवड्यापासून दर दोन आठवड्यांनी, आणि छत्तिसाव्या आठवड्यापासून दर आठवड्याला. तुमच्या परिस्थितीनुसार डॉक्टर हे बदलू शकतात.

प्रश्न: दम लागणे आणि पायऱ्या चढता न येणे सामान्य आहे का? — या आठवड्यांत हो. वाढते गर्भाशय डायाफ्रामला वर ढकलते. पण दम अचानक वाढला, छातीत दुखले किंवा विश्रांती घेऊनही कमी झाला नाही, तर लगेच दाखवा.