गरोदरपण बाविसावा आठवडा: भुवया आणि पापण्यांचे केस — बाळ स्पर्शालाही प्रतिसाद देते

मिक्सर सुरू झाला त्या क्षणी पोटात एक उसळी

सकाळी चटणी वाटायला मिक्सर सुरू होतो आणि नेमक्या त्याच क्षणी पोटात एक उसळी जाणवते. योगायोग वाटतो — पण दुसऱ्या दिवशी तेच होते, आणि तिसऱ्या दिवशीही.

बाविसाव्या आठवड्यात बाळ आवाजाला प्रतिसाद द्यायला लागते. मोठा किंवा अचानक आवाज आला की ते दचकल्यासारखे हलते.

स्पर्शालाही ते प्रतिसाद देते. पोटावर हात ठेवून हलकेच दाबले तर काही वेळा बाळ त्या दिशेने सरकते किंवा दूर जाते. हा खेळ अनेक कुटुंबांत रोजचा होऊन जातो.

या आठवड्यात तुमचे बाळ

बाळाचे वजन सुमारे ४३० ग्रॅम आणि लांबी सुमारे २८ सेंटिमीटर — एका मोठ्या वांग्याएवढे.

भुवया आणि पापण्यांचे केस उमटले आहेत, पण त्यांत अजून रंग आलेला नाही, म्हणून ते पांढुरके दिसतात. डोक्यावरही केस वाढत आहेत.

त्वचा अजून सुरकुतलेली आहे कारण खाली भरायला पुरेशी चरबी जमलेली नाही. अंगावर लॅनुगोचे बारीक केस आणि वेर्निक्सचा थर आहे. ओठ स्पष्ट झाले आहेत आणि डोळ्यांची रचना पूर्ण झाली आहे — फक्त बुबुळांत अजून रंग यायचा आहे.

तुमच्या शरीरात होणारे बदल

काहींना या आठवड्यांत ब्रॅक्स्टन हिक्स जाणवायला लागतात — पोट काही सेकंद घट्ट होते आणि सैल पडते. या सरावाच्या कळा असतात: अनियमित, वेदनारहित आणि जागा बदलली की शमणाऱ्या.

पाठदुखी, रात्री पायात गोळे, संध्याकाळी पायांना सूज, नाक चोंदणे आणि हिरड्यांतून रक्त — या तक्रारी चालूच राहतात.

'तुझं पोट लहान दिसतंय' किंवा 'फारच मोठं दिसतंय' असे शेरे आता ऐकायला मिळतात. पोटाचा आकार शरीरयष्टीवर, पोटाच्या स्नायूंवर, गर्भाशयाच्या स्थितीवर आणि हे कितवे बाळ आहे यावर ठरतो. बाळाची वाढ नीट आहे की नाही हे मापे आणि स्कॅन सांगतात — बाहेरून दिसणारा आकार नाही.

या आठवड्यात काय करायचे

GTT तपासणीची तारीख ठरवा — २४ ते २८ आठवडे. ती उपाशीपोटी असते आणि दोन-तीन तास लागतात.

प्रवासाचे नियोजन करायचे असेल तर हीच सर्वात सोयीची वेळ आहे. गुंतागुंत नसलेल्या गरोदरपणात दुसरी तिमाही प्रवासासाठी सर्वात चांगली मानली जाते. लांबच्या प्रवासात दर तासाभराने उठून चाला, भरपूर पाणी प्या आणि फाइलची प्रत सोबत ठेवा. विमानप्रवास करायचा असेल तर विमान कंपनीचे नियम आधी तपासा.

रोज हलका व्यायाम ठेवा — चालणे, गरोदरपणासाठीचा योग, किंवा पोहणे. पाठीवर झोपून करायचे प्रकार टाळा.

बाळाशी बोलणे, गाणे म्हणणे चालू ठेवा. हे बाळाला हुशार करण्यासाठी नाही — तुमचा आवाज ओळखीचा होण्यासाठी आहे, आणि तेवढेच पुरेसे आहे.

बाविसावा आठवडा: एका नजरेत

या आठवड्यातली महत्त्वाची माहिती एकत्र.

डॉक्टरांना ताबडतोब कधी भेटायचे

रक्तस्राव, गर्भजल गळत असल्यासारखा स्राव, ताप, लघवी करताना जळजळ, किंवा पोटात सतत राहणारी तीव्र वेदना — यांसाठी त्याच दिवशी डॉक्टरांना भेटा.

कळा नियमित येऊ लागल्या आणि तासाभरात चारपेक्षा जास्त झाल्या, तर त्या सरावाच्या कळा नाहीत — लगेच कळवा. तसेच तीव्र डोकेदुखी, नजर धूसर होणे किंवा अचानक मोठी सूज. हा लेख फक्त सर्वसाधारण माहितीसाठी आहे. तो वैयक्तिक वैद्यकीय सल्ल्याची जागा घेऊ शकत नाही. तुमची तब्येत, चालू असलेली औषधे आणि आधीच्या गरोदरपणांचा अनुभव पाहून सल्ला देऊ शकतील ते तुमचे स्त्रीरोगतज्ज्ञ किंवा जवळच्या आरोग्य केंद्रातील डॉक्टरच.

तुमची प्रसूतीची तारीख काढा

शेवटची पाळी सुरू झाल्याचा पहिला दिवस आणि चक्राची लांबी द्या — अपेक्षित प्रसूती तारीख, आज कितवा आठवडा चालू आहे आणि अ‍ॅनोमली स्कॅन कधी करायचा, हे सगळे इथेच दिसेल.

हा फक्त अंदाज आहे — बहुतेक बाळे नेमकी त्या तारखेला जन्माला येत नाहीत. पहिल्या तीन महिन्यांत केलेला स्कॅन याहून अचूक तारीख सांगतो; शेवटी तुमचे डॉक्टर सांगतील तेच खरे.

वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न

प्रश्न: पोटावर हेडफोन ठेवून गाणी ऐकवली तर बाळ हुशार होते का? — तसा ठोस पुरावा नाही. आईचा आवाज बाळापर्यंत आधीच स्पष्ट पोहोचतो; हेडफोनने आवाजाची पातळी अनावश्यक वाढते. रोज थोडा वेळ बोलणे पुरेसे आहे.

प्रश्न: बावीस आठवडे झाले तरी हालचाल नीट जाणवत नाही? — पहिल्या गरोदरपणात उशीर होऊ शकतो. तरीही आत्तापर्यंत काहीच जाणवले नसेल तर पुढच्या भेटीची वाट न पाहता डॉक्टरांना कळवा.

प्रश्न: या आठवड्यांत प्रवास करता येईल का? — गुंतागुंत नसलेल्या गरोदरपणात दुसरी तिमाही प्रवासासाठी सर्वात सोयीची मानली जाते. लांबच्या प्रवासात मधून मधून उठून चाला आणि कागदपत्रे सोबत ठेवा.

प्रश्न: 'तुझं पोट लहान दिसतंय' असे घरी म्हणतात — काळजी करावी का? — पोटाचा आकार शरीरयष्टीवर आणि इतर अनेक गोष्टींवर ठरतो. बाळाची वाढ मापे आणि स्कॅनवरून ठरते, बाहेरून दिसणाऱ्या आकारावरून नाही.