
चौतिसाव्या आठवड्यात बाळ सुमारे २.२ किलो. प्रसूती अजून सहा आठवडे दूर असली तरी ती कधीही सुरू होऊ शकते — म्हणून बॅग दाराजवळ आणि निर्णय आधीच घेतलेले असावेत.
बॅग भरून झाली आहे आणि ती आता दाराजवळ ठेवली आहे. घरातून जाता-येता ती दिसते आणि प्रत्येक वेळी एकच जाणीव होते — हे आता खरोखर जवळ आले आहे.
चौतिसावा आठवडा हा तयारीचा आठवडा आहे. प्रसूती अजून सहा आठवडे दूर असली तरी ती कधीही सुरू होऊ शकते, आणि तेव्हा विचार करायला वेळ नसतो.
म्हणून या आठवड्यात निर्णय घ्यायचे आहेत, वस्तू नाही: प्रसूती कुठे, सोबत कोण, रात्री कसे पोहोचायचे, आणि माहेरी जायचे की इथेच थांबायचे.
बाळाचे वजन सुमारे २.२ किलो आणि लांबी सुमारे ४५ सेंटिमीटर.
फुप्फुसे परिपक्वतेच्या शेवटच्या टप्प्यात आहेत. मूत्रपिंडे पूर्ण तयार आहेत आणि यकृत स्वतःचे काम करू लागले आहे. अंगावरचे लॅनुगोचे बारीक केस बहुतांशी गळून गेले आहेत.
बहुतेक बाळे या आठवड्यांपर्यंत डोके खाली अशा स्थितीत येतात आणि पुढे तशीच राहतात. नखे बोटांच्या टोकांपर्यंत आली आहेत, आणि त्वचेखालची चरबी भरत असल्याने बाळ आता जन्माच्या वेळी दिसेल तसे दिसू लागले आहे.
थकवा पुन्हा वाढतो — पहिल्या तिमाहीसारखा. वजन, कमी झोप आणि सतत लागणारा दम यांचा एकत्रित परिणाम.
ओटीपोटात दाब जाणवतो आणि चालताना जडपणा वाटतो. ब्रॅक्स्टन हिक्स वारंवार येतात.
पायांना, घोट्यांना आणि कधी हातांनाही सूज येते. संध्याकाळी ती जास्त असते. पण सूज अचानक आणि मोठी असेल — विशेषतः चेहऱ्याला — तर ती लगेच दाखवायची.
बॅग तयार करून दाराजवळ ठेवा आणि घरातल्या किमान दोघांना ती कुठे आहे हे माहीत असू द्या. कागदपत्रांची एक जादा प्रत आत ठेवा.
माहेरी जाऊन बाळंतपण करायचे असेल तर प्रवास आत्ताच करा — पुढच्या आठवड्यांत लांबचा प्रवास टाळायचा असतो. आणि जिथे जाल तिथल्या डॉक्टरांकडे आधीच नोंदणी करून सगळे अहवाल न्या. दोन्ही ठिकाणी माहिती असणे महत्त्वाचे.
प्रसूतीच्या वेळी सोबत कोण असणार हे ठरवा आणि रुग्णालयाचे नियम विचारून घ्या — प्रत्येक ठिकाणी ते वेगळे असतात.
रोजची लाथांची मोजणी चालू ठेवा आणि दर पंधरा दिवसांची तपासणी चुकवू नका.
बॅग भरताना चार भाग करा — म्हणजे ऐन वेळी शोधाशोध होत नाही.
| कोणासाठी | काय |
|---|---|
| कागदपत्रे | माता-बाल संरक्षण कार्ड, सगळे स्कॅन अहवाल, रक्ततपासण्या, ओळखपत्र, विमा किंवा योजनेचे कार्ड, रक्तगटाची नोंद |
| आईचे कपडे | पुढून उघडणारे दोन-तीन सैलसर गाऊन, आतले कपडे, स्तनपानासाठीची ब्रा, चप्पल, ओढणी किंवा टॉवेल |
| आईसाठी इतर | प्रसूतीनंतरचे पॅड, दात घासण्याचे सामान, कंगवा, लिप बाम, पाण्याची बाटली, डॉक्टरांनी लिहिलेली औषधे |
| बाळासाठी | मऊ सुती कपडे तीन-चार, टोपी आणि पायमोजे, पातळ दुपटे, पुसण्यासाठी मऊ कापड, डायपर |
| सोबत येणाऱ्यासाठी | एक बदलायचे कपडे, थोडे सुटे पैसे, महत्त्वाचे फोन नंबर लिहिलेला कागद |
| बॅग कुठे ठेवायची | दाराजवळ किंवा सहज हाताला लागेल अशा जागी — घरातल्या किमान दोघांना जागा माहीत हवी |
दोन तासांत दहा हालचाली झाल्या नाहीत, किंवा हालचाल नेहमीपेक्षा कमी किंवा वेगळी वाटली — त्याच दिवशी रुग्णालयात जा.
रक्तस्राव, पाण्यासारखा सतत गळणारा स्राव, ताप, तासाभरात चारपेक्षा जास्त नियमित कळा, ओटीपोटात वाढता दाब, तीव्र डोकेदुखी, नजर धूसर होणे किंवा अचानक मोठी सूज — यांसाठी वाट पाहू नका. हा लेख फक्त सर्वसाधारण माहितीसाठी आहे. तो वैयक्तिक वैद्यकीय सल्ल्याची जागा घेऊ शकत नाही. तुमची तब्येत, चालू असलेली औषधे आणि आधीच्या गरोदरपणांचा अनुभव पाहून सल्ला देऊ शकतील ते तुमचे स्त्रीरोगतज्ज्ञ किंवा जवळच्या आरोग्य केंद्रातील डॉक्टरच.
शेवटची पाळी सुरू झाल्याचा पहिला दिवस आणि चक्राची लांबी द्या — अपेक्षित प्रसूती तारीख, आज कितवा आठवडा चालू आहे आणि अॅनोमली स्कॅन कधी करायचा, हे सगळे इथेच दिसेल.
हा फक्त अंदाज आहे — बहुतेक बाळे नेमकी त्या तारखेला जन्माला येत नाहीत. पहिल्या तीन महिन्यांत केलेला स्कॅन याहून अचूक तारीख सांगतो; शेवटी तुमचे डॉक्टर सांगतील तेच खरे.
प्रश्न: चौतिसाव्या आठवड्यात बॅग भरणे लवकर होत नाही का? — नाही, हीच योग्य वेळ. प्रसूती कधी सुरू होईल हे सांगता येत नाही आणि तेव्हा शांतपणे वस्तू शोधणे शक्य नसते.
प्रश्न: बाळंतपणासाठी माहेरी जावे की रुग्णालयाजवळ राहावे? — दोन्हीचे फायदे आहेत. माहेरी मदत मिळते; इथे तुमचे डॉक्टर आणि सगळी नोंद असते. जाणार असाल तर आत्ता जा, आणि तिथल्या डॉक्टरांकडे आधीच नोंदणी करून सगळे अहवाल न्या.
प्रश्न: चौतिसाव्या आठवड्यात बाळ जन्मले तर? — या टप्प्यावर जन्मलेली बाळे सहसा चांगल्या स्थितीत असतात, पण काहींना काही दिवस विशेष काळजीची गरज लागते. NICU ची सुविधा असलेले रुग्णालय निवडले असेल तर ते इथे उपयोगी पडते.
प्रश्न: प्रसूतीच्या वेळी माझ्यासोबत कोणी असू शकते का? — हे रुग्णालयाच्या नियमांवर ठरते. काही ठिकाणी एका सोबत्याला परवानगी असते, काही ठिकाणी नाही. पुढच्या भेटीत विचारून ठेवा.
प्रकाशक: theAsianparent संपादकीय टीम
नवजात बाळाची काळजी: पहिल्या 30 दिवसांचे व्यावहारिक मार्गदर्शन — दूध, नाळ, झोप आणि धोक्याची लक्षणे
गरोदरपण तेहतिसावा आठवडा: आईकडून बाळाला मिळणारी प्रतिकारशक्ती
गरोदरपण पस्तिसावा आठवडा: श्वास मोकळा, पण स्वच्छतागृहाच्या फेऱ्या वाढल्या
गरोदरपण सत्ताविसावा आठवडा: उचकी जाणवण्याचा आठवडा — दुसरी तिमाही संपते
गरोदरपण सदतिसावा आठवडा: 'शो' म्हणजे काय, आणि 'लवकरची मुदत' म्हणजे काय
गरोदरपण सव्विसावा आठवडा: बाळ पहिल्यांदा डोळे उघडते