गरोदरपण अडतिसावा आठवडा: 'तारीख कधी?' हा प्रश्न, आणि प्रसूतीचे चार टप्पे

'तारीख कधी?' — सगळे एकच प्रश्न विचारतात तो आठवडा

दुकानात, बसमध्ये, नात्यातल्या कार्यक्रमात — प्रत्येकजण एकच प्रश्न विचारतो. आणि उत्तर दिल्यावर लगेच पुढचा प्रश्न: 'अजून काही हालचाल नाही?'

हे प्रश्न प्रेमाचे असतात, पण या आठवड्यांत ते थकवणारे होतात. एक ठरावीक उत्तर तयार ठेवा — 'महिन्याच्या शेवटच्या आठवड्यात' — आणि विषय बदला.

या आठवड्यात स्वतःसाठी करण्यासारखी एक गोष्ट आहे: प्रसूती नेमकी कशी घडते हे समजून घेणे. ती अचानक घडणारी एकच घटना नाही — तिचे चार स्पष्ट टप्पे आहेत, आणि ते माहीत असले की भीती बरीच कमी होते.

या आठवड्यात तुमचे बाळ

बाळाचे वजन सुमारे ३ किलो आणि लांबी सुमारे ४९ सेंटिमीटर.

अंगावरचा वेर्निक्सचा थर आणि लॅनुगोचे बारीक केस दोन्ही गळू लागले आहेत; त्यातले काही गर्भजलात मिसळतात आणि बाळ ते गिळते. तेच पुढे मेकोनियमचा भाग बनते — जन्मानंतरची पहिली गडद शी.

फुप्फुसे आणि मेंदू अजूनही परिपक्व होत आहेत. डोक्यावरचे केस काहींना दाट, काहींना अगदी विरळ असतात — दोन्ही सामान्य.

तुमच्या शरीरात होणारे बदल

ओटीपोटात दाब, चालताना जडपणा, वारंवार लघवी आणि तुटलेली झोप — सगळे चालू. ब्रॅक्स्टन हिक्स आता खऱ्या कळांसारख्या वाटतात.

या आठवड्यात डॉक्टर गर्भाशयमुखाची तयारी तपासू शकतात — ते किती मऊ झाले आहे, किती उघडले आहे, बाळाचे डोके किती खाली आले आहे.

पण या तपासणीच्या आकड्यांना जास्त महत्त्व देऊ नका. गर्भाशयमुख दोन सेंटिमीटर उघडलेले असूनही प्रसूती दोन आठवडे लांब असू शकते, आणि अजिबात न उघडलेले असूनही ती दुसऱ्या दिवशी सुरू होऊ शकते.

या आठवड्यात काय करायचे

प्रसूतीचे चार टप्पे एकदा नीट वाचून घ्या — खालचा तक्ता तेच सांगतो. सोबत येणाऱ्या व्यक्तीलाही तो वाचायला द्या.

कळांचा हिशोब ठेवण्याचा सराव करा. कळ सुरू होते त्या क्षणी वेळ नोंदवा; दोन कळांमधले अंतर एका कळेच्या सुरुवातीपासून पुढच्या कळेच्या सुरुवातीपर्यंत मोजायचे.

रोजची लाथांची मोजणी चालू ठेवा आणि दर आठवड्याची तपासणी चुकवू नका.

प्रसूती लवकर व्हावी म्हणून एरंडेल तेल, काढे किंवा घरगुती उपाय करू नका. आरामात चालणे ठीक आहे; बाकीचे उपाय उपयोगी नाहीत आणि काही धोकादायकही आहेत.

प्रसूतीचे टप्पे — सोप्या भाषेत

प्रसूती ही एकच घटना नाही. तिचे टप्पे माहीत असले की काय चालले आहे ते कळते आणि भीती कमी होते.

डॉक्टरांना ताबडतोब कधी भेटायचे

पाणमोट फुटली — विशेषतः जाणारे पाणी हिरवट किंवा तपकिरी असेल तर — रक्तस्राव, बाळाची हालचाल कमी होणे, किंवा दोन कळांमधेही न थांबणारी वेदना: यांसाठी घड्याळाकडे न पाहता लगेच रुग्णालयात जा.

तसेच तीव्र डोकेदुखी, नजर धूसर होणे, पोटाच्या वरच्या भागात दुखणे किंवा अचानक मोठी सूज. हा लेख फक्त सर्वसाधारण माहितीसाठी आहे. तो वैयक्तिक वैद्यकीय सल्ल्याची जागा घेऊ शकत नाही. तुमची तब्येत, चालू असलेली औषधे आणि आधीच्या गरोदरपणांचा अनुभव पाहून सल्ला देऊ शकतील ते तुमचे स्त्रीरोगतज्ज्ञ किंवा जवळच्या आरोग्य केंद्रातील डॉक्टरच.

तुमची प्रसूतीची तारीख काढा

शेवटची पाळी सुरू झाल्याचा पहिला दिवस आणि चक्राची लांबी द्या — अपेक्षित प्रसूती तारीख, आज कितवा आठवडा चालू आहे आणि अ‍ॅनोमली स्कॅन कधी करायचा, हे सगळे इथेच दिसेल.

हा फक्त अंदाज आहे — बहुतेक बाळे नेमकी त्या तारखेला जन्माला येत नाहीत. पहिल्या तीन महिन्यांत केलेला स्कॅन याहून अचूक तारीख सांगतो; शेवटी तुमचे डॉक्टर सांगतील तेच खरे.

वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न

प्रश्न: 'गर्भाशयमुख अजून उघडलेले नाही' असे सांगितले — प्रसूती लांबणार का? — नाही. तपासणीच्या दिवशीचे सेंटिमीटर प्रसूती कधी होईल हे सांगत नाहीत. न उघडलेले गर्भाशयमुख असूनही दुसऱ्या दिवशी कळा सुरू होऊ शकतात.

प्रश्न: प्रसूती लवकर व्हावी म्हणून चालावे का, तेल प्यावे का? — आरामात चालणे चांगले आणि ते शरीरासाठी उपयोगीही. पण एरंडेल तेल, काढे किंवा तत्सम घरगुती उपाय करू नका — ते उपयोगी नाहीत आणि काही धोकादायक आहेत.

प्रश्न: बाळाच्या त्वचेवर चिकटलेला पांढरा थर काय आहे? — तो वेर्निक्स. पूर्ण गरोदरपणभर त्याने त्वचेचे रक्षण केलेले असते. जन्मानंतर तो लगेच घासून काढू नये; तो त्वचेला ओलावा देतो.

प्रश्न: सिझेरियन होईल की काय अशी भीती वाटते — काय करावे? — तुमच्या डॉक्टरांशी मोकळेपणाने बोला: कोणत्या परिस्थितीत सिझेरियन करावे लागेल आणि तुमच्या बाबतीत काय अपेक्षित आहे. निर्णय त्या वेळच्या परिस्थितीवर ठरतो, आणि सुरक्षित प्रसूती हेच ध्येय असते.