गरोदरपण बत्तिसावा आठवडा: वाढीचा स्कॅन आणि 'बाळ लहान आहे' ही भीती

स्कॅनचा अहवाल हातात आल्यावर वाटलेली पहिली भीती

अहवालात इंग्रजी अक्षरांची यादी असते — EFW, AFI, Cephalic, Doppler — आणि त्यांच्यापुढे आकडे. डॉक्टरांची भेट अजून दोन दिवसांनी आहे, आणि तोपर्यंत तो कागद घरात फिरत राहतो.

मग कोणीतरी फोनवर शोधते आणि सांगते, 'याच्या मानाने वजन कमी आहे.' आणि तिथून काळजी सुरू होते.

इथे एक गोष्ट आधी समजून घ्या: स्कॅनमधले वजन मोजलेले नसते, ते काढलेले असते. काही माप घेऊन सूत्राने अंदाज बांधला जातो, आणि त्यात दहा ते पंधरा टक्क्यांपर्यंत फरक असू शकतो — म्हणजे दोन किलोच्या बाळात तीनशे ग्रॅम इकडे-तिकडे.

या आठवड्यात तुमचे बाळ

बाळाचे वजन सुमारे १.८ किलो आणि लांबी सुमारे ४२ सेंटिमीटर — एका अननसाएवढे.

त्वचेखालची चरबी वाढत असल्याने त्वचेचा लालसरपणा कमी होऊन ती अधिक गुलसर आणि गुळगुळीत होते. नखे बोटांच्या टोकांपर्यंत वाढली आहेत.

बहुतेक बाळे या आठवड्यांत डोके खाली अशा स्थितीत येतात. फुप्फुसे सोडून इतर सर्व अवयव आता जवळपास तयार आहेत; पुढचे काम वजन वाढवणे आणि फुप्फुसे परिपक्व करणे एवढेच.

तुमच्या शरीरात होणारे बदल

पोट आता बरेच मोठे झाले आहे आणि रोजच्या हालचालींत अडचण येते. बसणे, उठणे, वाकणे, झोपणे — सगळ्याला नियोजन लागते.

छातीत जळजळ, दम लागणे, बरगड्यांखाली दुखणे, पाठदुखी, पायांची सूज आणि झोपेचा अभाव — हे सगळे एकत्र चालू आहे. ब्रॅक्स्टन हिक्स आणखी वाढतात.

काहींना लघवीवर पूर्ण नियंत्रण राहत नाही — हसताना, शिंकताना किंवा खोकताना थोडी लघवी होते. मूत्राशयावरच्या दाबामुळे हे होते आणि ते सामान्य आहे. पण गळणारा द्रव पाण्यासारखा आणि सतत असेल तर तो गर्भजल असू शकतो — ते लगेच तपासून घ्या.

या आठवड्यात काय करायचे

वाढीचा स्कॅन करून घ्या आणि त्याचा अहवाल डॉक्टरांना दाखवूनच अर्थ लावा. खालचा तक्ता अहवालातले शब्द समजायला मदत करेल, पण निर्णय डॉक्टरांचाच.

आकड्यांची तुलना इंटरनेटवरच्या तक्त्यांशी करत बसू नका. महत्त्वाचे एका वेळचे वजन नाही — दोन स्कॅनमधली वाढ कशी आहे हे आहे, आणि ते डॉक्टरच पाहू शकतात.

रोजची लाथांची मोजणी चालू ठेवा. आतापासून प्रसूतीपर्यंत हीच सर्वात उपयोगी रोजची सवय आहे.

प्रसूतीची बॅग तयार असल्याची खात्री करा आणि रुग्णालयात रात्री कसे पोहोचायचे याची उजळणी करून घ्या.

स्कॅनच्या अहवालातले शब्द — सोपे स्पष्टीकरण

अहवालात दिसणारे नेहमीचे शब्द आणि त्यांचा अर्थ. निर्णय मात्र डॉक्टरांचाच.

डॉक्टरांना ताबडतोब कधी भेटायचे

दोन तासांत दहा हालचाली झाल्या नाहीत, किंवा हालचाल नेहमीपेक्षा कमी, मंद किंवा वेगळी वाटली — त्याच दिवशी रुग्णालयात जा.

रक्तस्राव, पाण्यासारखा सतत गळणारा स्राव, ताप, तासाभरात चारपेक्षा जास्त नियमित कळा, तीव्र डोकेदुखी, नजर धूसर होणे किंवा अचानक मोठी सूज — यांसाठीही वाट पाहू नका. हा लेख फक्त सर्वसाधारण माहितीसाठी आहे. तो वैयक्तिक वैद्यकीय सल्ल्याची जागा घेऊ शकत नाही. तुमची तब्येत, चालू असलेली औषधे आणि आधीच्या गरोदरपणांचा अनुभव पाहून सल्ला देऊ शकतील ते तुमचे स्त्रीरोगतज्ज्ञ किंवा जवळच्या आरोग्य केंद्रातील डॉक्टरच.

तुमची प्रसूतीची तारीख काढा

शेवटची पाळी सुरू झाल्याचा पहिला दिवस आणि चक्राची लांबी द्या — अपेक्षित प्रसूती तारीख, आज कितवा आठवडा चालू आहे आणि अ‍ॅनोमली स्कॅन कधी करायचा, हे सगळे इथेच दिसेल.

हा फक्त अंदाज आहे — बहुतेक बाळे नेमकी त्या तारखेला जन्माला येत नाहीत. पहिल्या तीन महिन्यांत केलेला स्कॅन याहून अचूक तारीख सांगतो; शेवटी तुमचे डॉक्टर सांगतील तेच खरे.

वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न

प्रश्न: स्कॅनमध्ये सांगितलेले वजन बरोबर असते का? — ते मोजलेले नसते, काढलेले असते. मापांवरून सूत्राने काढलेल्या या अंदाजात दहा ते पंधरा टक्क्यांपर्यंत फरक असू शकतो. जन्माच्या वेळचे खरे वजन बरेच वेगळे निघू शकते.

प्रश्न: 'बाळ लहान आहे' असे अहवालावरून वाटते — काय करावे? — एका स्कॅनवरून काहीच ठरत नाही. डॉक्टर मागच्या मापांशी तुलना करून वाढीचा कल पाहतात. गरज वाटली तर काही आठवड्यांनी पुन्हा स्कॅन सांगतात.

प्रश्न: बाळ अजून breech आहे — सिझेरियन ठरलेच का? — नाही. अनेक बाळे छत्तिसाव्या आठवड्यापर्यंतही फिरतात. न फिरल्यास डॉक्टर बाहेरून फिरवण्याचा प्रयत्न (ECV) सुचवू शकतात किंवा प्रसूतीची पद्धत ठरवतात. घरगुती उपाय करू नका.

प्रश्न: गर्भजल कमी सांगितले आहे — काय होते? — त्याचा अर्थ अधिक लक्ष ठेवावे लागेल एवढाच. डॉक्टर पाणी जास्त पिण्याचा सल्ला देतात, वारंवार तपासणी सांगतात आणि गरजेनुसार पुढचे ठरवतात.