गरोदरपण छत्तिसावा आठवडा: बाळ ओटीपोटात बसते, आणि दर आठवड्याला तपासणी सुरू

आठवड्यातून एकदा रुग्णालय — आता ती रांगही ओळखीची होते

छत्तिसाव्या आठवड्यापासून भेटी दर आठवड्याला होतात. तीच रांग, तीच खोली, तेच प्रश्न — आणि हळूहळू ते सगळे ओळखीचे होऊन जाते.

या भेटी छोट्या असतात पण त्यांचे काम मोठे आहे. रक्तदाब, लघवीतले प्रथिन, वजन, गर्भाशयाची उंची, बाळाची स्थिती आणि हृदयाचे ठोके — दर आठवड्याला हे सगळे तपासले जाते.

रक्तदाब वाढणे हे बहुतेक वेळा कोणतेही लक्षण न दाखवता होते आणि ते फक्त तपासणीतच कळते. म्हणून यांतली एकही भेट चुकवायची नाही — 'सगळे तर ठीक आहे' हे कारण इथे चालत नाही.

या आठवड्यात तुमचे बाळ

बाळाचे वजन सुमारे २.६ किलो आणि लांबी सुमारे ४७ सेंटिमीटर — एका पपईएवढे.

अंगावरचे लॅनुगोचे बारीक केस आणि वेर्निक्सचा थर दोन्ही कमी होत आहेत. काही बाळांच्या अंगावर जन्माच्या वेळीही वेर्निक्स दिसतो — तो घासून काढायचा नसतो.

अनेक बाळांचे डोके या आठवड्यांत ओटीपोटाच्या हाडात बसते. फुप्फुसे आणि मेंदू शेवटच्या टप्प्यात परिपक्व होत आहेत — म्हणूनच वैद्यकीय कारण नसेल तर पूर्ण दिवस भरू देणे महत्त्वाचे.

तुमच्या शरीरात होणारे बदल

ओटीपोटात दाब वाढतो आणि चालताना पावले जड होतात. पाठ आणि कंबर सतत दुखते.

ब्रॅक्स्टन हिक्स वारंवार आणि कधी जोरदार. झोप तुटते, लघवीला वारंवार जावे लागते आणि आरामदायक स्थिती सापडत नाही.

काहींना योनीमार्गातून स्राव वाढल्याचे जाणवते. वासरहित आणि खाज नसलेला असेल तर तो सामान्य; पण त्यात रक्ताच्या छटा दिसल्या किंवा तो पाण्यासारखा गळायला लागला तर कळवा.

या आठवड्यात काय करायचे

दर आठवड्याची तपासणी चुकवू नका — यात रक्तदाब, लघवी, वजन, गर्भाशयाची उंची आणि बाळाची स्थिती तपासली जाते.

आता लांबचा प्रवास टाळा. माहेरी जाऊन बाळंतपण करायचे असेल तर तो प्रवास आधीच झालेला असावा; आता प्रवासात प्रसूती सुरू होण्याचा धोका पत्करायचा नाही.

रुग्णालयात न्यायची बॅग शेवटची एकदा तपासा — खालची यादी वापरा. कागदपत्रे, आईचे कपडे, बाळाचे कपडे आणि सोबत येणाऱ्यासाठीचे सामान.

रोजची लाथांची मोजणी चालू ठेवा. आणि खऱ्या-खोट्या कळांतला फरक घरातल्या सगळ्यांना एकदा समजावून सांगा.

रुग्णालयाची बॅग: शेवटची तपासणी

या आठवड्यात एकदा बॅग उघडून यादी ताडून पाहा.

डॉक्टरांना ताबडतोब कधी भेटायचे

दोन तासांत दहा हालचाली झाल्या नाहीत, किंवा हालचाल नेहमीपेक्षा कमी किंवा वेगळी वाटली — त्याच दिवशी रुग्णालयात जा.

पाणमोट फुटणे, कोणत्याही प्रमाणातला रक्तस्राव, ताप, नियमित होत जाणाऱ्या कळा, तीव्र डोकेदुखी, नजर धूसर होणे किंवा अचानक मोठी सूज — यांसाठीही लगेच जा. ३७ आठवडे पूर्ण होण्याआधी नियमित कळा येणे हे वेळेआधीच्या प्रसूतीचे लक्षण आहे. हा लेख फक्त सर्वसाधारण माहितीसाठी आहे. तो वैयक्तिक वैद्यकीय सल्ल्याची जागा घेऊ शकत नाही. तुमची तब्येत, चालू असलेली औषधे आणि आधीच्या गरोदरपणांचा अनुभव पाहून सल्ला देऊ शकतील ते तुमचे स्त्रीरोगतज्ज्ञ किंवा जवळच्या आरोग्य केंद्रातील डॉक्टरच.

तुमची प्रसूतीची तारीख काढा

शेवटची पाळी सुरू झाल्याचा पहिला दिवस आणि चक्राची लांबी द्या — अपेक्षित प्रसूती तारीख, आज कितवा आठवडा चालू आहे आणि अ‍ॅनोमली स्कॅन कधी करायचा, हे सगळे इथेच दिसेल.

हा फक्त अंदाज आहे — बहुतेक बाळे नेमकी त्या तारखेला जन्माला येत नाहीत. पहिल्या तीन महिन्यांत केलेला स्कॅन याहून अचूक तारीख सांगतो; शेवटी तुमचे डॉक्टर सांगतील तेच खरे.

वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न

प्रश्न: छत्तिसाव्या आठवड्यात बाळ जन्मले तर धोका आहे का? — छत्तीस आठवडे म्हणजे अजून पूर्ण दिवस भरलेले नाहीत. या आठवड्यात जन्मलेली बहुतेक बाळे ठीक असतात, पण काहींना श्वास किंवा दूध पिण्यासाठी थोडी मदत लागू शकते.

प्रश्न: 'डोके अजून खाली बसले नाही' असे सांगितले — काळजी करावी का? — नाही. पहिल्या गरोदरपणात डोके सहसा आधीच बसते; नंतरच्या वेळी ते प्रसूतीच्या अगदी जवळ किंवा कळा सुरू झाल्यावरच बसते.

प्रश्न: आता प्रवास करता येईल का? — लांबचा प्रवास या आठवड्यापासून टाळा. गावी जाऊन प्रसूती करायची असेल तर तो निर्णय आणि प्रवास आधीच झालेला असावा.

प्रश्न: दर आठवड्याची तपासणी खरोखर आवश्यक आहे का? — हो. या आठवड्यांत रक्तदाब, लघवीतले प्रथिन आणि बाळाची वाढ यांवर बारीक लक्ष ठेवावे लागते, आणि यातले बदल लक्षणांशिवाय होतात.